2.9 - Rusland | Het ijzeren gordijn

Voordat we op de trein naar Mongolië kunnen stappen, moeten we de in Nederland bestelde treinkaartjes nog ophalen bij het reisbureau in Irkutsk. We volgen de aanwijzingen op de ons gemailde routebeschrijving, waardoor we ons al snel in een bus bevinden die ons naar de buitenwijken van de stad brengt. Op aanwijzing van de buschauffeur stappen we uit in een wijk vol met flats van zes verdiepingen. Klopt dit wel? In Rusland is het adres opgebouwd uit het blok-, flat- en huisnummer. Aangezien bordjes geheel ontbreken werkt die informatie weinig verhelderend, waardoor we aangewezen zijn op de aanwijzingen van de mensen op straat. Zo komen we terecht in een flat, waar we op de 5e verdieping (een lift ontbreekt) een deur aantreffen met een bel. Achter deze deur bevindt zich een kleine driekamerflat, waarbinnen een volledig operationeel reisbureau is gevestigd met 12 medewerkers. Een van deze medewerkers is Igor, waarmee we al veelvuldig e-mailcontact hebben gehad. Hij is blij ons te zien en overhandigd ons de kaartjes voor de trein naar Mongolië die later vanavond vertrekt. Waren we de eerste twee etappes de enige niet-Russen in de trein, deze keer blijken we de wagon alleen maar met anderen toeristen te delen. Dit is ook wel eens fijn, want af en toe willen we wel iets meer dan een houtje-touwtje gesprek. Jammer genoeg rijdt de trein vanaf Irkutsk zo langzaam dat we pas bij zonsondergang langs Baikal rijden. Hierdoor krijgen we maar een heel klein stuk van deze mooie route mee, voordat de nacht langzaam maar zeker valt. Net zo langzaam maar zeker, maar dan langzamer, naderen we Mongolië. Niet alleen rijdt de trein met een slakkengang, ook stoppen we in elk dorp dat we onderweg tegenkomen. Na Ulan-Ude verandert het landschap al snel in een steppelandschap met hier en daar een dorpje langs de rails. Buiten de trein zien we dat de mensen meer Mongoolse trekken krijgen. Dit stemt ons hoopvol, aangezien we onderweg zijn naar Mongolië.
De taiga heeft  hebben plaatsgemaakt voor de steppe Dit is inderdaad de trein van Irkutsk naar Ulan Bator
Laat in de ochtend komen we aan bij de ‘grens’, wat eigenlijk meer een grenszone is. Aan de Russische kant stopt de trein om volgens de dienstregeling de komende zeven uur ook niet meer verder te rijden. Gelukkig is er buiten het kleine station een markt. Daar kunnen we niet alleen wat boodschappen doen, ook laten we ons de shaslick en de pivo goed smaken. Floor besluit terug naar de trein te gaan om in de coupe te luieren, terwijl Jeroen op het perron een boek leest (en pivo drinkt). Als de trein plotseling begint te rijden worden de achterblijvers enigszins ongerust. Helemaal als de terugkeer van de trein nogal lang op zich laat wachten. Maar ach, de provodnitza loopt ook nog op het perron rond en de trein zal toch zeker niet zonder conducteur vertrekken. Toch? Het duurt twee lange uren voordat de trein weer aan komt rijden. Deze trein bestaat op dat moment nog maar uit twee wagons, waarbij Floor er uit één uit het raam zwaait. De afgelopen uren heeft de trein van voor naar achteren bewogen om de rest van de wagons af te koppelen. Als de achterblijvers instappen begint de trein nog eens drie uur lang heen en weer te rijden. Van A naar B en weer terug naar A om weer door te gaan naar B om weer een volledige trein te worden. Het waarom hiervan ontgaat ons volledig.

Dan zijn we weer terug op het station. De grenspolitie stapt in. De paspoorten worden gecheckt door grenswacht 1 en ingenomen door grenswacht 2. We vullen de in- en uitreisformulieren in die we van grenswacht 3 hebben ontvangen, waarna we weer twee uur moeten wachten. Al die tijd zijn de toiletten afgesloten, waardoor iedereen
inmiddels moet pissen als een otter. Dat we flink aan de pivo hebben gezeten maakt dit niet comfortabeler. Dan krijgen we onze paspoorten weer terug en rijden we de daadwerkelijke grenszone binnen. Het is een zwaar bewaakt gebied met militairen, wachttorens, kilometerslange hekken met prikkeldraad en honden. Langs weerszijden van het hek loopt een brede zandweg waarover militaire jeeps rijden.

Aan de Mongoolse kant worden de toiletten vrijgegeven, waarna er in de wagon een ontspannen en tevreden sfeer neerdaalt. De Mongoolse grenspolitie komt binnen en overhandigt ons een in het Mongools opgesteld vragen formulier. Wat is het en wat moeten we waar invullen? Met de hulp van een Mongoolse en een staaltje internationale samenwerking, waar de VN een puntje aan kan zuigen, komen we er uit. De paspoorten worden gecheckt, de bagage gecontroleerd, met zaklampen wordt er onder de banken en boven de deur gekeken, waarna we nog een tweetal formulieren moeten invullen. Of we vreemde en/of besmettelijke ziektes onder de leden hebben en of we radioactieve stoffen bij ons hebben. Wat voor soort mensen zullen dat laatste positief beantwoorden? Na alle grensformaliteiten rijden we een paar kilometer verder om halt te houden in Sukhbaatar. Hier moeten we nog eens drie tot vier uur wachten. Na elf lange uren hebben we dan toch eindelijk de grens tussen Rusland en Mongolië overgestoken. Een grens die nog functioneert als een ijzeren gordijn.

05 - Rusland | Novosibirsk - Ulaan Baatar

Deze avond weer op de trein gestapt naar Irkutsk. We zaten met twee andere Russen in dezelfde coupé en we hebben heerlijk geslapen....NOT! De Russen snurkten nogal, zeg maar nogal heel erg. Zo erg, dat Jeroen een uurtje heeft geslapen en toen ging struinen in de trein. De deur viel in het slot en hij heeft noodgedwongen met de kok van het restaurant een bakkie gedaan totdat ze bij een station waren en Jeroen zich weer bij mij kon voegen.

We wisten dat deze snurkende Russen snel zouden uitstappen en we dachten dat het niet erger kon worden dan afgelopen nacht.....maar het kan: met z'n zessen in een vier persoons coupé waarbij de ramen niet open kunnen en een Russische muts (sorry hoor, maar het was echt erg) had bedacht dat de deur gewoon dicht ging en bleef, zodat we stikten van de hitte en de zuurstofloze omgeving. Het landschap verandert van licht glooiend naar bergachtig en uitzichten. Erg mooi. In de berm groeien prachtige bloemen en op het eerste gezicht lijken het gele lelies, rozen, salvia's, Euphorbia's. De grond is pas pas net ontdooid dus de bloemenpracht is overweldigend. Dat had ik nooit van Siberië gedacht! De bomen blijven wel hetzelfde: dennen en berken, kilometers achter elkaar door. Ook het goederentransport gaat maar door: om de paar minuten passeert een trein met gore olietanks, hout, etc.

In de vroege morgen komen we aan in Irkutsk. We vinden een goedkoop hotelletje en doen vandaag rustig aan. Een treinreis sloopt je best wel en je wordt erg vies ervan. s'-Avonds struinen we wat rond, maar er is weinig te beleven. We besluiten de volgende dag naar het Baikalmeer te gaan. Met de reisgids in de hand proberen de boot te vinden naar Listvyanka aan het Baikalmeer. Kansloos, maar op het busstation ontmoeten we een dame die het zo leuk vind om Engels te praten dat ze ons maar liefst vijf uur heeft vergezeld tot bleek dat de boot vol was en we met de bus moesten. De bus sloeg onderweg maar een 'paar keer' af. Zo'n vijftig keer? Aangekomen in Listvyanka bleek waren we zwaar teleurgesteld. Het dorp stelde niks voor en we wilden eigenlijk gaan kamperen, maar ook dat was kansloos. We besloten een hotel overnachting te nemen de volgende dag een nieuw plan te trekken. We hadden een 'homestay' bij Russen thuis. De banya (Russische sauna) geprobeerd: veel te heet!

Toch maar in Listvyanka gebleven, want het was minder kansloos dan gedacht. We zaten aan het Baikalmeer. Enige gegevens: meer is 2x zo groot als Nederland, op sommige plekken 6 km(!) diep, 8 graden, super helder. Wij hebben aan de geboorte gestaan van een nieuwe oceaan (over miljoen jaar, maar toch...). We hebben een stuk langs het meer gewandeld en de uitzichten waren prachtig! Mooie bloemen, kliffen, etc. Er zijn veel verlaten strandjes dus we dachten lekker te lunchen. Miljoenen vliegjes daar! Snel een vuur gemaakt, maar dat was kansloos: de vliegjes kropen zelfs in het vuur....Teruggelopen, boottochtje gemaakt met een thai-bokser, lekkere vis gegeten welke alleen voorkomt in het meer en nergens anders.
Om half zeven het bedje uit, want we moeten de bus halen terug naar Irkutsk. Er gaan er maar drie per dag en vanavond vertrekt de trein naar Mongolië. Na ruim anderhalf uur in een propvolle, gammele bus komen we aan in de stad. Onze treintickets opgehaald bij een reisbureau drie hoog achter. Voedsel ingeslagen en op naar het station. We delen de coupe met twee Nederlanders, een stel van rond de veertig. Zij maken een heel andere reis dan wij op hetzelfde traject. Alles geregeld en ze betalen de vette hoofdprijs. De rest van de wagon is gevuld met toeristen. Dit is de eerste keer dat we niet tussen de Russen zitten! Maar het eerlijk gezegd best lekker om even Engels te praten met mensen waarmee je ook echt een gesprek aan kunt gaan.

De beproeving: de Russisch-Mongoolse grens. Tante Floor kan niet zo goed tegen wachten, maar ik leer het hier we af....en hoe! Om twaalf uur komen we aan bij de Russische grens, blijkt dat we drie uur blijven stilstaan. Er gebeurd geen fluit. Plotseling gaan we rijden. Jeroen is op dat moment buiten en ik zit in mijn eentje in de coupé. We gaan z'on 5 keer naar voor en naar achter, dat duurt ongeveer een uur. Dan weet Jeroen de trein in te komen en we gaan nog een uur voor en achteruit. En waarvoor? Geen idee. Dan is de paspoort controle en vijf minuten later komen ze de paspoorten innemen. Bagage formulier invullen. Ondertussen een bagagecontrole. Na een half uurtje krijgen we de paspoorten terug en volgt er nog een bagagecontrole. En de toiletten zijn gewoon gesloten ondertussen en de nood is erg hoog. Maar we hebben wel weer veel stempels om diverse formulieren! Op naar de Mongoolse grens. Paspoort controle, gezondheidsverklaring invullen, migratieformulier invullen en nog een bagageformulier (in het Mongools). Stempels, stempels en stempels. Na in totaal elf(!!!) uur wachten zijn wij dan eindelijk in Mongolië! Het wordt donker, maar het landschap is verbluffend mooi en vooral leeg.

In de vroege morgen komen we aan in Ulaan Baatar, de hoofdstad van Mongolië. Een paar medereizigers heeft een reservering gemaakt in een guesthouse en samen met nog drie anderen gaan we daar naar toe. Je raadt het nooit wat we hebben gedaan: wachten. Na 3 uur konden we in onze kamer. Na een korte slaap wilden we lekker gaan douchen: water doet het even niet in de stad. Dan maar stinkend (in de trein geen douche!) de stad verkend en mensen gezocht die met ons een jeeptocht door Mongolië willen doen. Dat is de enige manier om het land in te gaan en te verkennen. We vinden twee Zwitsers en een Duitser die meegaan. Na vijf uur beginnen de leidingen te rommelen en komt er weer water uit de kraan. We gaan een heerlijke douche tegemoet. Vandaag inkopen gedaan voor de tocht voor de komende twee weken. We zullen nauwelijks dorpen dan wel supermarkten tegenkomen. En al helemaal geen pinautomaten! Die hebben ze hier trouwens niet. We konden met de creditcard geld krijgen bij een bank. Men betaald hier met Amerikaanse dollars en Mongoolse togros. Maar deze munt is zeer instabiel. Ook de werkloosheid is hoog en de mensen verdienen hier gemiddeld 20$ per maand. Je vind hier veel Nederlandse producten; Philips, Bavaria, groenten uit het Westland. Alles wordt hier geïmporteerd. En toch voelt de stad best goed aan. Relaxed.

04 - Rusland | Ademgorodok

We zijn aangekomen in Novosibirsk. Het blijkt voor ons niet mogelijk om in een willekeurig hotel te overnachten. Reservering is in de meeste gevallen vereist. Zelfs ons zakenvisum maakt daar geen verschil tussen. We worden dus gedwongen om onze intrek te nemen in een (te) duur hotel (60 euro per nacht). Maar dat was eigenlijk wel zeer aangenaam: we stonken en we deden en de kleren moesten ook nodig door de was. Wat slapen echte bedden toch aangenaam.

Novosibirsk ligt aan de rivier de Ob. Vroeger was deze stad verboden terrein voor buitenlanders i.v.m. geheime en minder geheime zaken in de omgeving. Het is een stad met 1,9 miljoen inwoners midden in Siberië.. Een groot opgezette stad met brede wegen en grote gebouwen. Veel bijzonders is er eigenlijk helemaal niet te beleven. De stad is echter wel bijzonder relaxed en voor ons precies wat we nodig hadden. Sinds dat we professioneel werkloos zijn, hebben we nog geen enkel moment rustig aan gedaan.. Het is dus wel eens lekker om lekker in het park te liggen en te genieten op het terras van al die flanerende mooie mensen (meisjes) in (te) korte rokjes. De Baltika (Pivo) smaakt goed en het weer is nog beter. Leuk idee dat het klimaat hier helemaal los staat van het Europese en dat we inmiddels vijf uur tijdsverschil hebben met Nederland. Om een beetje mee te kunnen komen met al dat uiterlijk vertoon hier in de stad, zijn we vandaag maar eens naar de kapper gegaan. Het woordenboek was ook hier weer onontbeerlijk
(graag wat korter; niet te kort; alleen de puntjes graag). Het was geweldig! De kapsters en wij begrepen elkaar best wel goed!

Vandaag gaan we met de minibus (eigenlijk een soort gedeelde taxi) naar Ademgorodok. Vroeger de geheime hersenen van de Sovjet Unie. Daar waren alle knappe koppen en onderzoeksinstellingen gevestigd. Tot voor kort verboden terrein, nu een lekkere plek om rond te lopen (veel groen en ruim opgezet). Nu zijn het vooral de jonge Russen die hier boomen op het gebied van ICT. Vlakbij is de Ob Sea (Obskoe More). Een stuwmeer van de rivier de Ob. Een ontzetten mooi groot meer, maar wat een pleuris benden... Echt overal liggen lege flessen, stukken glas en verpakkingen. Soms nog op een hoop, maar meestal gewoon overal. Het was ons in trein ook al opgevallen: de Russen houden er vreemde ideeën op het gebied van afval op na. In de trein wordt ook alles hupsakee uit het raam gesodemieterd. Dit onder het mom van: we hebben een groot land en de arme mensen langs het spoor ruimen het op voor een bijverdienste. Na de bende gezien te hebben bij de Ob Sea, hebben we een ander beeld. Je gaat namelijk niet tussen het afval liggen, tenzij er een volledig mentaliteitsverschil is. Wij zijn het er in ieder geval niet mee eens en nemen onze zooi gewoon weer mee terug. Later die dag het vuur aangestoken. de worstjes aan de stokjes en genieten maar. Toen het donker werd de tent op het stand opgezet. Dit is het echte reizen: ergens komen waar je tevoren geen benul van had. Heerlijk a-complex, vrij en zonder zorgen.

03 - Rusland | Helemaal door naar Novosibirsk

Van de grens met Rusland zijn we doorgereden naar Rusland. De weg is aanmerkelijk slechter dan die in de Baltische Staten. Het aantal vrachtwagens is enorm, het landschap hetzelfde (bos en moeras) met hier een daar een ingezakt dorp. St.Petersburg begint daar waar de reclameborden beginnen. En dan is het 56 kilometer!! dwars door de stad naar de camping. Uitgezonderd het centrum bestaat St.Petersburg uit flats, flats en nog eens flats. En geen kleintjes: 20 - 30 verdiepingen. Je moet die 4,5 miljoen inwoners toch ergens laten. Martin en Brent leidden ons door de bijzondere verkeerschaos. Ook hier vallen me we onze Nissan niet op. Hij doet niet onder voor de auto van de gemiddelde Rus. En daarnaast rijdt er nog veel duurders rond.

Bij de plek aangekomen waar onze camping moest zijn, bleek een hotel te zijn. Achter dit hotel was een terrein dat dienst deed als camping. Op de (bewaakte) parkeerplaats van het hotel was een bende ANWB Nederlanders neergestreken. Om te schamen wat een gedrag: de auto's en de caravans in een cirkel kont aan kont geparkeerd. Want poverdorie, wat is het hier gevaarlijk. De camping bleek onze beste camping tot nu toe te zijn: een moeras met hier en daar een ingestort gebouw. En een muggen. Het record tot nu toe. Er is echt iets fout gegaan ten tijde van de Ark.

Vandaag St.Petersburg bekeken. Van de camping moesten we met het openbaar vervoer naar de stad... Maar hoe werkt het hier. Eerst maar eens de bus. We zien mede passagiers 10 Roebel aan een soort van conducteur betalen, dus dat doen wij ook maar. We moesten ergens overstappen voor de metro, maar waar? De meute volgen is altijd een goede. Zo ook hier. Voor de metro een muntje moeten kopen, maar eerst een foto van de metrokaart. Het is namelijk wel handig te weten waar je bent en waar je naar terug moet, wanneer je het schrift (nog niet) kunt lezen. St.Petersburg is verder een bijzonder mooie stad. Gelegen aan de Neva. In opdracht van Tsaar Peter de Grote begin 18e eeuw aangelegd in de moerassen. Bedoeld om Rusland uit het 'achterlijke' moeras te trekken en ze mee op te jagen met de vaart der volkeren (West Europa), maar het was natuurlijk vooral, zoals gewoonlijk, een actie van totalitaire waanzin. Het resultaat is echter een stad die tot de mooiste van Europa behoort. Een bijzonder relaxte sfeer, mooie jonge mensen, enorm veel activiteit en een explosie aan reclame. Maar vooral: mooie gebouwen, de rivier en de kanalen, de grote pleinen en een enorme verkeerschaos. Deze chaos wordt nog enigszins gecontroleerd door de politie die werkelijk overal is te vinden: op de weg, langs de weg, in hokjes, naast hokjes en bij controleposten, die je overal vindt. Vandaag was het een hele mooie dag. Het blijft zo lang licht. We lopen inmiddels al 2 uur voor op Nederland en verder zijn we gearriveerd op het noordelijkste puntje van de trip. Het wordt hier deze maand niet donker. In St.Petersburg heet het hier de 'White Nights'. Wil een Rus trouwen, dan doet hij of zij dat deze maand; je struikelt letterlijk over de bruidsparen.

Vandaag op weg naar Moskou. Het doel van vandaag is Novogorod, ongeveer 200 kilometer verderop. Het nemen van een alternatieve route ging fout. Alle wegen zullen vast naar Moskou rijden, maar we zaten op een bepaald moment toch wel erg dicht bij Finland. Omkeren dus en weer dwars door de stad. Op weg naar Novogorod werden we aangehouden. Jeroen had te hard gereden en mocht uitstappen en plaats nemen in de politiewagen (gaat dat wel goed??). 25 kilometer te hard gereden op een weg waar je 60 mocht: een boete van 100 Roebel (ongeveer 3,5 Euro). Weten we gelijk de maximum snelheid. De weg was verder bijzonder saai. Een stuk weg van 100 kilometer zonder bochten, bijzonder eentonige modderige dorpen langs de weg, veel politie met laserguns, mannen in militaire pakken (maar dat is duidelijk het nationale stuk kledij) en vooral extreem veel vrachtwagens. De weg is gelukkig goed. We kunnen dus kilometers maken. Door het (wederom) slechte weer vertonen de ruitenwissers inmiddels echter kunstjes die niet normaal zijn te noemen.

In Novogorod bleek echter geen camping te zijn.. Het weer was ook slecht.. We besloten dus een stuk door te rijden richting Moskou, want dat was nog 450 kilometer. Maar eerst even een rondje door de stad gereden. Novogorod heet de oudste stad van Rusland te zijn.. Het heeft een volledig ommuurde vesting (Kremlin) en verder is er eigenlijk niets te beleven, behalve een hoop chaos. Het voorgenomen uurtje verder rijden werd al snel 3 uur. Dit omdat er helemaal geen mogelijkheden tot overnachtingen waren. Niet langs de weg en ook niet van de weg af, dit omdat er simpelweg geen wegen van de weg af gaan. Net toen we het echt zat waren (heel veel ongelukken vanwege de regen, het slechte weer en de alcohol?), zagen we een campingbordje. Het bleek een overnachtingsplaats voor truckers. Onze Nissan doet daar niet voor onder, dus gebroederlijk stond onze Nissan daar tussen al dat groots. Onze tenten konden we plaatsen op een stukje gras, waar we toch echt een bezienswaardigheid vormen. Of we worden uitgelachen of toegelachen is ons niet geheel duidelijk.

De weg naar Moskou was weer meer van hetzelfde.. De grond wordt echter aanmerkelijk beter: in plaats van moeras is er akkerbouw en grasland. Het begint zelfs licht te glooien. We waren op weg naar het hotel complex Ismalovsky Park, aangelegd voor de Olympische Spelen van '72 of '76? 2.500 hotelkamers, bijeengebracht in een bijzonder staaltje Sovjet bouwkunst. We waren na al die regen en muggen wel toe aan wat luxe. Via de 3e ringweg (Moskou heeft er vier), die 110 kilometer!! lang is, uiteindelijk aangekomen bij het hotel. Onderweg alleen maar flats en verkeerschaos, maar wat wil je met 9,5 miljoen inwoners?! We bleken echter korter in Moskou te zijn dan gedacht. Onze trein naar Novosibirsk vertrok niet in nacht van 11 op 12 juni maar in de
nacht van 10 op 11 juni. Foutje. Helaas dus maar 1 dag in Moskou en dus tevens de laatste nacht met Martin en Brent. De Wodka, de Pivo's en de wij waren niet van de lucht.

Vrijdag 10 juni. Brak! Omdat we weinig tijd hadden, hadden we ons ten doel gesteld om in ieder geval het Rode Plein en het Kremlin en een bijzondere begraafplaats te bekijken.. Maar eerst een check bij het stationsgebied, waarvandaan onze trein zou vertrekken.. Het was goed dat we dat hadden gedaan, want Floor kent inmiddels het schrift wel goed, maar wat doe je drie stations aan 1 plein, wanneer niemand Engels spreekt.. We zijn zo blij met ons woordenboekje.. Eén dag is veel te kort voor Moskou. Het Rode Plein was mooi, maar niet zo groot als gedacht en al helemaal niet rood. Poetin was helaas niet thuis en Lenin had even pauze. Helaas. Moskou is groot, de afstanden niet te belopen en de gehele stad een grote chaos. De stad is naar onze mening minder plezierig dan St.Petersburg, maar natuurlijk wel indrukwekkender, want: Moskou!! De stad heeft nog 2 kenmerken: de Stalin wolkenkrabbers (suikertaarten) en de metrostations van marker, met beelden en kroonluchters.. Beiden een 'erfstuk' van Stalin. Het is maar goed dat hij dat heeft gedaan, want we kwamen in Moskou ook een herbouw van een kathedraal tegen die in opdracht van Stalin was gesloopt.. Nou hebben we al veel kerken en kathedralen van binnen gezien, maar wat die Orthodoxen er van maken. Niet te geloven. Daar sta je echt door met je mond vol tanden. Russen kunnen ook erg vroom zijn. Vandaag ook een typisch Russische soep gegeten, bleek later, want we moesten gokken van de menukaart. En die soep is geen aanrader. De soep was namelijk koud. Nou hoeft dat niet heel erg te zijn, maar het wordt wat minder wanneer het essentiële bestanddeel van soep, het vocht, bestaat uit koolzuurhoudend water. Toch maar naar de Mc.Donalds.. Sorry! 's Avonds naar het station. Inkopen gedaan, want het is toch wel prettig om wat bij je te hebben voor een trip van 55 uur over 3.345 km. De rest kopen we wel onderweg op de stations. Op het station zeer vriendschappelijk afscheid genomen van onze reisgenoten. Dat krijg je na een gezamenlijke road-trip door 6 laden over 4.700 kilometer. Zij naar de Oekraïne, wij door naar Novosibirsk.

Heel relaxed wakker geworden in ons eigen 2-persoons coupeetje (we bleken geluk te hebben), na goed geslapen te hebben op de cadans van de trein (kedenkedeng kedenkedeng) en in de geur van staal, olie en mensen. Heerlijk. We wilden deze treinreis voor een deel gebruiken om eens goed tot rust te komen, om lekker te lezen en om het dagboek bij te werken. Daar kwam echter niets van terecht. Binnen een uur dat we ontwaakt waren hadden we al contact gemaakt met een groep Russen (werkzaam bij de spoorwegen), waarmee we komende tijd optrokken. Het leuke was namelijk dat we geen gangbare trein hadden voor toeristen, dus enkel Russen en we waren ook de enige toeristen aan boord. In het beetje Russisch dat wij inmiddels kunnen en de paar woorden Engels die zij spreken, begrepen we elkaar volledig (niet). Jeroen (inmiddels Jochem) werd uitgedaagd voor een potje schaak. Inzet: 5 Pivo. Gelukkig kan Jeroen redelijk schaken (Emiel bedankt), dus deze pot werd gewonnen.. Daarna kwam het handje drukken, de wodka en al het lekkere Russische eten (voor de eerste keer Omol gegeten: gedroogde vis uit het Baikal meer). Ook nog 'goede' discussies kunnen voeren, waarmee de kunst van de mimiek en de techniek van de duim, onontbeerlijk waren.

Ondertussen dendert de trein maar door.. Wat je buiten ziet is eigenlijk heel erg saai en eentonig, maar daarom juist zo indrukwekkend. Tot de Oeral verandert er eigenlijk niets: de trein gaat door naald-en berkenbos (nog geen Taiga leren we van onze Russische vrienden), buiten is het een drassige bende. Af en toe een dorp, wat hier niet meer is dan een verzakt groepje houten huizen langs het spoor. Dan weer een stad(je), waar de trein voor kortere of langere tijd stopt. Dan is het de benen strekken en eventueel wat kopen op het station. Niet zelden staat de lokale bevolking van alles te verkopen (vaak de enige inkomsten, maar volgens ons gaan de zaken zo niet echt slecht). De Oeral en dus de grens tussen en Europa en Azië, missen we door de nacht. En zo worden we beiden voor het eerst wakker in Azië. En zo gaat het verder. Na nog een dag van meer van hetzelfde, wordt het landschap vlak voor Novosibirsk ineens anders. Het is er minder nat en het bos trekt zich terug. Dit maal veel vergezichten (Steppe?) over grasland in een verder vlak land.

De trein zelf is een groot avontuur. We hebben een nette coupe in een wagon van negen. Overal vloerbedekking en de wanden zijn bekleed met hout. Overal wordt gegeten en gedaan. Van de samovar (de heet water voorziening die in iedere wagon aanwezig is), wordt goed gebruikt gemaakt. Niet alleen voor koffie en thee, maar ook voor instandmaaltijden. De Provodnitsa (de conductrice en moeder tegelijk), houdt er een lucratief handeltje op na. Bij haar kun je terecht voor pivo, frisdrank en diverse versnaperingen. Bij iedere stop vult ze de boel weer aan. Ze zorgt er tevens voor dat de boel schoon blijft. Wij hebben een echter poetser getroffen, want ze blijft maar gaan. De wc met wasbak is dan ook zeker niet vies. Ja er hangt een luchtje, maar dat hangt inmiddels over ons gehele lijf. In het begin was ze streng, maar inmiddels ontdooit, zoals iedereen aan boord eigenlijk.

Het is een lekker leventje aan boord van de trein. Eigenlijk behoorlijk afzien al die uren en dagen, maar de Russen ondergaan het allemaal maar en maken er met z'n allen het beste van. Het resultaat is dan ook een bijzonder huiselijk sfeertje, waar iedereen met elkaar bezig is en op elkaar let. De trein is dan ook een onlosmakelijke schakel in het Russische leven. Hoe overbrug je anders die afstanden en hoe je het land anders bij elkaar?
Op de camping in Riga worden we wakker met een houten hoofd. We waren niet sterker dan de drank. Deze dag gebruikt om de stad Riga eens rustig te bekijken. Een erg grote verrassing. Zeer aangename relaxte stad met vriendelijke en vooral mooie mensen. Veel Art-Nouveau gebouwen. In de middag wat gedronken in een park in de stad. Getuige van een bruiloft, waar een slot aan de brug werd bevestigd. De sleutel ging vervolgens over de schouder het water in. Voor 'eeuwig' verbonden. De hele brug hing vol met die (gegraveerde) sleutels. Omdat we zo ongegeneerd zaten te kijken en te fotograferen, direct meegedongen in de meegenomen hapjes. Ons valt op dat alles hier zo waanzinnig goedkoop is. Het kost hier echt helemaal niets. We vragen ons echt af hoe alles uit kan. Maar ja, we breken ons hoofd er verder niet over en genieten 's avonds weer van een paar aangename cocktails. We moesten de volgende dag al weer weg. Dus dan nog even genieten van de wondere wereld die Riga heet.

We zijn op weg naar Talinn. De weg voert ons door een bijzonder leeg landschap, met af en toe een blik op de Oostzee. Dit moet echt een super gebied zijn met mooi weer. Verlaten stranden, uitgestrekte bossen, lange verlaten wegen. Echt fantastisch. Helaas treffen we het niet echt met het weer. De hele dag zware regenbuien. Tot overmaat van ramp komen we er aan de grens met Estland pas achter dat we ons, een klein beetje maar, hebben vergist in de koers van de Letse munt. In plaats van de gedachte 165 euro, hadden we er met ons vieren 375 euro in twee dagen doorheen gejast. Nog steeds niet duur. Maar het verklaarde wel een boel. Bijvoorbeeld ons houten hoofd. Op de geplande camping in Talinn aangekomen, rijden we een rondje met open mond: noem je dit een camping en durf je daar echt 28 euro per nacht voor te vragen??!! Het was niets meer dan een 'grasveld' tussen fabrieksgebouwen weggestopt. Volgens de folder met uitzicht op de oude stad en aan zee gelegen. Ja, wanneer je de moeite nam op 200 meter te lopen naar de snelweg die er langs liep.. Wij dus door naar een volgende camping in Talinn.. Was ook niets meer dan een verlopen veld met een overdekt hok, voor 23 euro per nacht..... Dat hok kwam goed van pas, want het regende inmiddels nog harder en we hadden kip.. Onder het nuttigen van de kip, viel binnen 30 minuten het unanieme besluit dat Talinn het niet zou gaan worden.. Talinn.. Het zal allemaal best, maar niet nu. Wij dus de trouwe Nissan weer gestart en op richting Russische grens. Naar Toyla.. Een camping aan de Finse bocht. Van alle gemakken voorzien en nog geen 12 euro.

Inmiddels hebben we 3.200 kilometer op de teller staan. Het gaat de goede kant op. Vandaag besteed aan het verkennen van de omgeving. Het is het grensgebied van Estland en Rusland. Dus interessant. Het leuke is dat we inmiddels andere vogel geluiden horen en dat het niet echt meer donker wordt. We zien zelfs de eerste eland waarschuwings bordjes langs de weg. We zijn echt ver van huis. Het landschap is over het algemeen leeg en leeg. Afgewisseld met erg veel (half) verlaten steden en volledig
verlaten industrie complexen. Aan de kust grote, tot ruïne vervallen villa's en hotels. We denken dat de Sovjet elite hier vroeger zat. Maar na het zelfstandig worden van Estland zijn deze Russen 'vriendelijk' verzocht op te rotten. Later horen we een ander verval, wat waarschijnlijk aanvullend moet zijn. In dit gebied lagen/liggen uraniummijnen (deze hebben we gezien) en ook allemaal fabrieken die met de nucleaire zooi te maken hebben. Het was in de Sovjet tijd een belangrijk nucleair kenniscentrum. 1 dingen weten we wel.. Het was een tering zooi... En het meurde onwijs. Zo'n gore penetrante lucht die op je keel slaat. Later ook hoorden we dat we nog een boel nucleair afval ligt in een bedenkelijke situatie. Hmmmm. Blijft het daarom zo lang licht?

Het grensgebied met Rusland is verder super cool. Bossen, bossen en bossen met daartussen, maar het liefst samen moeras. En muggen. Enorm veel muggen. We hebben er eigenlijk al de hele reis last van, maar het begint nu echt dramatische proporties aan te nemen. Hele wolken van die krengen. Dan maar roken als een ketter, dat houdt ze tenminste nog een beetje op een afstand, maar ook dat maakt allemaal niet uit. We zien vanaf Estland inmiddels voor de eerste keer een Russisch dorpje aan de andere kant van de rivier. Ook kunnen we inmiddels communiceren met de mensen met onze Russische woordenboekjes. We zitten hier duidelijk vlak bij ons doel: Rusland!! Daar gaan we morgen naar toe. Maar eerst nog een fik op het strand. Enorm gezellig. Ook een man ontmoet die heeft meegegeten die in zijn eentje van Nederland naar Moermansk fietste en weer terug. Voor het goede doel nota bene. En dat op je 65ste.

Vandaag gaat het gebeuren. De grens met Rusland bij Varna zal worden overgestoken. Zijn onze papieren op orde, is het gevaarlijk, hoe zit het met de Maffia. Natuurlijk blijkt het allemaal mee te vallen, maar bijzonder is het wel. Eerst moet je buiten Varna naar een aparte omheind gebied. Daar krijg je een label en met die label moet je naar lang wachten naar een loket. Bij dat loket krijg je een groen briefje. En dan mag je doorrijden. Dan rij je naar de daadwerkelijke grens met Rusland. Een bijzonder gebeuren midden in de stad. Het groene briefje lever je in aan de Estse grenswacht. Dan mag je doorrijden naar de eerste controlepost. Je moet je paspoort laten zien aan de volgende Estse grenswacht. Nu rij je weer verder en sta je op een brug. En voor ons begint de echte Russische grens. Bij elkaar 4 keer een controle van onze paspoorten. Diverse papieren worden ingevuld, gecontroleerd en aangeleverd. Het levert de nodige glimlachjes op van de Russische grenswachten. Want wat moet je nu met 4 van die glimmende gezichten in een afgeladen Nissan die er duidelijk niets van begrijpen, maar die ook geen kwaad in de zin hebben. Na veel gedoe en vooral wachten en nog een wachten. De boel op orde. We mogen gaan. Deze overgang kostte ons 2 uur.. Vele malen minder dan we hadden verwacht. En al helemaal niet zo'n hel als je wordt voorgehouden. Het was een bijzonder ervaring dat wel.
Ga naar boven