3.10 - Mongolië | Nadaam Festival

Terug in Ulaan Baatar worden we door ‘Bobby’ in het UB Guesthouse welkom geheten met het treffende ‘welcome back to civilisation’. Dat hebben we inderdaad wel even nodig, voordat we ons in een volgend avontuur storten: het Nadaam festival. Naadam is het nationale festival van Mongolië, dat ieder jaar van 11 tot en met 13 juli wordt gehouden. Het festival wordt ook wel het ‘Eriin Gurvan Naadam’ genoemd, dat ‘de drie mannelijke spelen’ betekent. De spelen zijn Mongools worstelen, paardenraces en boogschieten.

Het is al flink druk wanneer we een kaartje voor de openingsceremonie bemachtigen. Voor drie euro per persoon zitten we tussen de Mongolen. De angst dat de ceremonie voor toeristen zou zijn,, blijkt ongegrond. Het stadion zit stampensvol Mongolen in hun traditionele kostuums, met her en der een plukje blanken. De ceremonie zelf is een potpourri van folklore en moderniteit; van dansen en kostuums, van Mongoolse keel-muziek tot hedendaagse rock en zelfs breakdancing. Omdat er niet zo iets is als een back-stage gaat alles even soepel en strak georganiseerd, maar dat zou hier ook helemaal niet passen. 
Het zijn tenslotte niet de Olympische Spelen. Nadat de Mongoolse president een lange en voor ons onbegrijpelijke toespraak heeft gehouden is het moment daar om de sponsoren te presenteren: praalwagens van diverse bedrijven rijden in een carnavaleske optocht een aantal rondjes over het terrein terwijl er bijpassende muzak uit de luidsprekers schalt. Het is er erg vermakelijk om hier de markteconomie tot uiting te zien komen.

Enige honderden dikke, nog veel dikkere en ook moddervette worstelaars in strakke blauwe broekjes en open shirt (tegen deelname door vrouwen) betreden het veld: de eerste ronden van het worstelen is aangebroken. Elk paar worstelaars heeft een tweetal scheidsrechters. Na een hoop ceremonieel gedoe van zowel worstelaars als scheidsrechters gaan er diverse partijen tegelijk van start. De meeste zijn na een paar seconden al weer voorbij. De winnaar van iedere partij loopt in een soort van trage vogeldans een ererondje langs een viertal vlaggen. Dit gaat uren en uren door. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het stadion langzaam leeg loopt.
IMG_1130 IMG_1134
De openingsceremonie van het Nadaam festival met veel kostuums en folklore
Terwijl we buiten op het een terras genieten van gevulde pannenkoeken, waarvoor we nog geen 8 cent per stuk betalen, worden we geïnterviewd door de Mongoolse televisie over wat we van het Nadaam vinden. Omdat we nagesynchroniseerd en wel op het Nationale nieuws verschijnen, zullen we nooit weten of ze onze reactie op het handboogschieten op prijs hebben gesteld. Deze sport is uitermate obscuur: uitermate serieus en geconcentreerd zijn serieus uitziende mannen stukjes bot ergens van af te schieten met een stuk elastiek. Het meest bijzondere aan Nadaam is dat het de jaarlijkse ontmoeting is van tienduizenden nomaden van de steppe die in hun beste traditionele kledij rondparaderen. Dat ze daarbij ook stokjes bot wegschieten snappen wij best wel.

Terug in het stadion is het verder wachten en nog eens wachten op wat verder komen gaat. In Mongolië leer je wel geduld te krijgen. Alles komt zoals het komt of niet komt. Zo ook de finale van het worstelen, waar iedereen vol spanning op zit te wachten. De laatste partij gaat tussen twee giganten. Machine: geen dikzakken, maar gespierde reuzen, waardoor je direct begrijpt dat Mongolië ooit het grootse en meest gevreesde wereldrijk is geweest. Het stadion is bomvol en de spanning is om te snijden. De lucht zindert van de emotie. Weelicht daarom is de complete
politiemacht van Mongolië aanwezig om de boel in toom te houden. De worsteling  tussen de giganten duurt een vol uur. Een groot deel van de tijd staan de kolossen in elkaar geklonken; te wachten op een millimeter on-balans van de tegenstander. Iedere minuscule beweging leidde bij de uitzinnige menigte tot gejoel en geklap. Een  finale tussen Nederland en Duitsland is er niets bij. Na een paar laatste strategisch minuten, vol geduw, getrek en geworstel gaat de iets kleinere reus onderuit. Game over, maar Mongolië is weer een nieuwe held rijker. 

Alle reden voor nog een groot feest op het Sukhbatar Square. De meest populaire band van Mongolië zal daar een afsluitend concert geven. We staan te midden van de tienduizenden hippen en minder hippe Mongolen, die gaandeweg het concert steeds enthousiaster werden. Er wordt gedanst, gezongen en gejoeld. De band, Hurd is dan ook echt erg goed. Terwijl de band de laatste nummers uit de luidsprekers laat knallen, wordt vanaf drie kanten vuurwerk ontstoken. Het is een mooi moment om op te slaan op de mentale schijf: terwijl het mooiste nummer van de band over het plein gaat, licht de hemel op van het vuurwerk dat de lucht in gaat. Het is een bijzonder land.
Direct na de grens is het lege en kale Mongoolse landschap bijzonder indrukwekkend. Met de mede passagiers doen we een spelletje ‘wie spot de eerste ger’. Geheel tegen de verwachting blijkt dit spel kinderlijk eenvoudig te zijn, want na de eerste Mongoolse bocht wordt de eerste witte stip gespot. En nog één, en nog één en daar nog twee. Blijkbaar is een ger niet heel bijzonder in dit land. Een ger lijkt in dit land net zo gewoon als een koepeltentje op een festival in Nederland. Na een nacht vol dromen over witte stippen, en lange treinreizen komen we om 6.00 uur ’s ochtends aan in Ulan Bator. Ook al hebben we er elf uur gedaan over gedaan om de grens over te komen, toch liggen we een uur voor op de planning. De afstand tot Moskou bedraagt 5.900 kilometer en sinds ons vertrek uit Nederland hebben we al 9.478 kilometer afgelegd. We zijn in een nieuw land voor nieuwe avonturen.  In de trein maken we kennis met Björn, de Duitse agent uit Frankfurt en Patrick en Maikie, het Zwitsers-Japanse stel. Omdat Patrick en Maikie al een reservering hadden gemaakt in UB Guesthouse, leek het ons praktisch en daar met z’n allen dan maar naar toe te gaan. Voor 5 dollar per persoon, inclusief ontbijt, hebben we daar een slaapplaats. Het guesthouse wordt gerund door Mr. Kim en Bobby, twee enthousiaste en commercieel ingestelde Koreanen, die ook rondreizen door Mongolië voor ons kunnen organiseren. Samen met Patrick, Maikie en Björn organiseren we een trip van 14 dagen met een Russische minivan. Voor de 4WD, chauffeur en benzine betalen we 210 dollar per persoon.
 De lange trein slingert door het Mongoolse landschap Het guesthouse in Ulan Bator is gevestigd in een flatgebouw
Voordat we kunnen vertrekken moeten er nog wel een aantal zaken worden geregeld. Hiervan is geld toch wel de belangrijkste. Er zijn in Ulan Bator geen pinapparaten waar je eenvoudig geld uit de muur kunt trekken. Voor het verkrijgen van dollars, waarmee we het guesthouse moeten betalen, en Tögrög (de Mongoolse munteenheid), zijn we aangewezen op een bank met beperkte openingstijden. Hier kunnen we alleen met onze creditcard terecht. Met 300.000 aan Tögrögs (ca. 200 Euro) verkrijgt onze portemonnee een aangename dikte en zijn we in staat om onze boodschappen te betalen in de State Department Store. In dit grootste warenhuis van Mongolië gaan de zaken er nogal omslachtig. aan toe. We zijn op zoek naar een hoed voor Floor wat als volgt gaat: je maakt je keuze uit een aantal modellen, de winkelbediende schrijft een bon. Met die bon loop je naar de kassa, waar je betaald voor de aankoop, waarna je een nieuwe bon ontvangt. Met deze bon ga je terug naar waar het allemaal begon. Je overhandigd de 2e bon aan de bediende en de hoed is van jou. Wij zijn Nederlanders, dus wij denken: dit kan efficiënter! Gelukkig is een stuk eenvoudiger om twee winkelwagens vol te laden met eten en drinken en deze vervolgens af te rekenen. Wij zijn klaar voor de expeditie.

06 - Mongolië | Expeditie door de leegte

Na aankomst in Ulaan Baatar waren we er al snel uit dat we een rondrit van 14 dagen zouden maken met een paar mensen die we in de trein hadden ontmoet. We waren het er over eens dat enkel rijden niet de manier is om Mongolië te leren kennen.. We kozen er dus voor om een klein deel van Mongolië te doen, waardoor we genoeg dagen hadden om alles te beleven wat er te beleven viel. Onze route was als volgt: Ulaan Baatar - Erdenet - Moron - Khovsgol Laka - Great White Lake - Tsetserleg - Kharkhorin - Ulaan Baatar.

De auto en de chauffeur
Onze rit door Mongolië werd gemaakt in een oude Sovjet mini-van. Een goede stalen auto die de barre wegen met gemak aan kan. Er passen acht personen in, maar wij waren inclusief chauffeur met zes. Genoeg de ruimte om toch een beetje comfort te hebben.. We hebben veel pech gehad onderweg. Lekke banden, kapotte vering en schokdempers. Regelmatig moesten we stoppen om de motor te laten afkoelen. Al die dingen waren echter meer dan welkom. We hadden zo meer de mogelijkheid om te genieten van het landschap, we kwamen in contact met de echte mensen. Onze chauffeur Aamaa is daarnaast een 1e klas chauffeur, zanger en monteur ineen. We mogen gelukkig zijn dat we Aamaa hebben. We hebben de grootste lol, want hij spreekt maar een paar woorden Engels, maar tekenen op de grond helpt veel. Hij draait twee weken lang twee cassettes. Een met Mongoolse muziek en de andere met top40 ellende, maar alles past hier. Hij zingt uit volle borst mee en hij is goed. Sterk is hij ook. Een echte machine die van worstelen houdt. Dat doet Jeroen dan ook regelmatig. Nog steeds wordt er verloren, maar niet meer binnen twee seconden.

Het landschap
Mongolië is afwisselender en mooier dan we voor mogelijk hielden. Woorden kunnen het niet uitdrukken. Foto's ook niet helemaal. Het is zo leeg en kaal. Bijna de gehele route rijden we door de Mongoolse steppe. Deze bestaat uit kort geelgroen gras.. Dunne pollen. In de nattere delen is het gras voller en is alles donkergroen en sappig. Overal zijn bloemen: paars, wit, geel, rood en alles wat er tussen zit. Op de bergen en heuvels bestaat de begroeiing verder uit een grote verscheidenheid aan vetplanten. Bomen groeien alleen op de beschutte (windluwe) hellingen van sommige bergen. Doordat alles zo kaal is, kun je enorm ver kijken. Hierdoor raakt alle besef van schaal en afstand echter verloren. Het is zo enorm leeg en uitgestrekt. Het noorden is echter 'bezaaid' met gers. Samen met de enorme hoeveelheid kuddes vee, maken deze het landschap. Het is fantastisch om te zien, en geeft wat schaal aan de grootsheid. Mongolië heeft in het noorden en midden veel water. De meren zijn kristalhelder en het water is lekker om te drinken, om in te wassen (kleding en jezelf), maar koud. Het meer in het noorden is zo helder dat het werkt als een perfecte spiegel. Het water geeft het zelfde beeld als de lucht. Vooral met de zonsondergang en de sterren is dit om stil van te worden. We hebben maar een klein deel verharde weg gehad. Ruim 2000 km van de tocht hebben we afgelegd op de Mongoolse hoofdwegen, waarvan het voornaamste kenmerk is dat ze uit zand bestaan. Kwaliteit is slecht tot zeer slecht, waardoor er maximaal 100 km in 3 uur gereden kan worden.. De wegen zijn niets anders dan sporen die ieder jaar anders liggen. Het rijden wordt echter niet saai, soms wel te lang, maar dat wisten we van tevoren. Het land is zo mooi en indrukwekkend dat je maar naar buiten blijft kijken. Slapen is toch niet mogelijk vanwege het gebonk en gestuiter. Het gezang van Aamaa en liedjes op de cassette werken extra inspirerend. We kunnen het ons niet voorstellen dat je ook maar één seconde gestrest bent wanneer je hier rondrijdt; je komt hier volledig tot rust.

De dieren
Het land staat helemaal 'vol' met de kuddes die van de Mongoolse nomaden zijn. Er staan nergens hekken, zodat de schapen, geiten, paarden, koeien, yaks en de kruising daartussen, overal vrij rond kunnen lopen. Zoals al eerder gezegd maken die kuddes voor een groot deel het landschap. De schaal wordt daardoor inzichtelijk. Het is daarnaast een erg mooi gezicht al die stipjes. Het langs rijden is ook erg grappig. Regelmatig liggen de kuddes op de weg. Een hoop getoeter moet de beesten stimuleren om een andere plek te zoeken. De runderen boeit het echter allemaal niets en lopen snobistisch een stukje verder, de schapen raken volledig in paniek en stuiteren de weg af, de geiten zijn koppig en nemen de tijd. Maar het mooiste zijn de grondeekhoorns. Er lopen er hier miljoenen. Ze zijn bijzonder grappig, want ze spelen veel of kijken rechtopstaand wat er allemaal aan de hand is. Wanneer we met de auto langskomen, ontstaat er paniek en duikelen ze allemaal richting hun holen. Het gaat vaak niet zo soepel en ze gaan vaak op hun bek, je ziet ze uitglijden, met elkaar in botsing komen en ondersteboven in de holen duiken. In de lucht zijn constant grote vogels. Echter pas vanaf het moment dat de lucht warm genoeg is
om thermiek te veroorzaken. Helaas hebben we niet echt verstand van vogels, dis wat we precies zien weten we niet. We zijn het er erg veel. Van dichtbij hebben we zeker we gieren, valken, buizerds en adelaars gezien. Het is vooral indrukwekkend wanneer ze laag overvliegen of wanneer je hun schaduwen over de bergen ziet gaan.

Eten en drinken

Het eten in Mongolië is lang niet zo slecht als altijd wordt beweerd. Het is wel vaak hetzelfde: schaap met rijst en/of pasta. Verse groenten zijn schaars maar niet volledig afwezig. We brengen wel wat diversiteit aan in het eten door regelmatig zelf te koken van de spullen die we mee hebben gebracht uit Ulaan Baatar, wanneer we kamperen. Water is eigenlijk altijd voorhanden; aangeboden door de families waar we verblijven voor de koffie en de thee.. Anders drinken we veel water uit gekochte flessen, behalve bij de meren... dat water is zo schoon dat je er direct van kunt drinken. Deze sobere vocht voorziening wordt meer dan regelmatig aangevuld en afgewisseld door het lokale bier (Chinggis), vodka en de alcoholische paardenmelk (Airag).. Voordeel van het laatste is dat er geen smaak verschil zit tussen het innemen en de mogelijke anti-peristaltische impuls.

Avonturen
We maken erg veel mooie en bijzonder fijne dingen mee tijdens deze trip. De mensen zijn bijzonder aardig, behulpzaam en mooi. We komen veel in contact met de 'echte' mensen in Mongolië. We hebben het geluk om bij toeval het feest der Mongolen (Nadaam) van dichtbij op het platteland mee te maken. De paarden suizen op nog geen twee meter langs ons heen, een hoop kabaal en nog een grotere stofwolk achterlatend. We zien het worstelen van zo dichtbij, dat we het zweet van de worstelaars kunnen ruiken. Floor geniet van deze korte afstand, want volgens haar zijn de worstelbillen bijzonder goed gevormd.

Bij het meer in het noorden waar we een aantal dagen verbleven, kregen we de Mongolen op een punt dat ze van ons moesten walgen... We dachten dat Mongolen alles aten, maar dat blijkt toch niet zo te zijn. Jeroen en onze Duitse reisgenoot (Björn) gingen op sprinkhanen jacht en maakten deze vervolgens volgens oud Hollands recept klaar. Deze aanbieding lieten de Mongolen echter aan zich voorbijgaan. En wij maar denken dat het onbeleefd is om iets wat aangebonden wordt te weigeren. Sprinkhanen zijn overigens goed te eten.. Het verdiend echter de aanbeveling ze maximaal 20 seconden in de hete olie te doen.. Dan zijn ze gereed voor consumptie. Na dit sprinkhanen avontuur moesten Jeroen en Björn mee naar de lokale kroeg. Wat daar precies is gebeurd, is niet helemaal duidelijk. Feit is dat de volgende elementen aanwezig waren: muziek, dans, wodka, airag, volksliederen, een hoop mongolen en twee blanken.

We hebben ook nog op een tweedaagse paardrijtocht gemaakt. Het was erg leuk en mooi om dat hier te doen. Echter de fysieke klachten waren daarna niet van de lucht. Onze Nederlandse kantoorlijfjes zijn er echt nog niet aan gewend. Het was wel erg leuk om in de vrije natuur te kamperen langs water dat zo helder was, dat je er direct uit kon drinken en dat werkte als een spiegel. Hetzelfde beeld in de lucht als op het water. We hebben erg veel en fijne contacten met medereizigers en de 'echte' Mongolen. Ondanks de taalbarrière hebben we de grootste lol.. We hadden niet verwacht dat we een bezienswaardigheid zouden zijn, maar dat zijn we wel. Mede denken we, omdat we niet op toeristen plekken de nacht doorbrengen. Wanneer we ergens aankomen, wordt onze bagage goed doorgenomen uit pure nieuwsgierigheid. De mannen willen met Jeroen worstelen, maar tot nu toe nog maar 1 keer gewonnen.. Die 'man' was dan ook pas 15 jaar oud.. Je moet je plek kennen op dit gebied. De kinderen willen overal met ons spelen. We leren ze 'oud-hollandse' spelen: tikkertje, verstoppertje, hardlopen en verspringen. Floor die tracht wat Engelse les te geven. Goede imitators zijn ze zeker, maar het wil nog niet echt vlotten.. Jeroen heeft zich inmiddels ontvouwd als een echte kindervriend. Niet zelden hangen er 4 à 5 kinderen op en aan zijn lijf.

Actueel
We zijn nu weer terug in Ulaan Baatar. We hebben vandaag onze reis naar China geregeld. We hebben besloten om niet naar Peking te gaan, maar in plaats daarvan naar de stad Hohhot te gaan. Vanaf daar gaan we westwaarts richting Chinese Gobi. We vertrekken echter pas de 22ste juli, eerder was er geen trein beschikbaar. Visum voor China regelen we de komende tijd. Qua gezondheid gaat het verder bijna helemaal goed. Floor heeft wat last met de optimale verwerking van het genuttigde voedsel. Jeroen heeft door zijn jarenlange 'ongezonde' levensstijl echter zo'n weerstand opgebouwd dat hij een verblijf op een afvalberg nog zou doorstaan.
Ga naar boven