Azië 2007

Azië 2007

Een paar maanden ontdekkingsreiziger spelen in de jungle van Borneo en genieten van het tropische leven en de tropische eilanden van Maleisië, Thailand en Cambodja.

01 - Maleisië | Borneo (Sarawak)

We zijn nu ruim twee weken geleden dat we uit Australië vertrokken, maar we kunnen het ons al bijna niet meer voorstellen dat we daar 11 maanden hebben gezeten. We kunnen gerust stellen dat Australië en Azië twee totaal verschillende werelden zijn, die je niet met elkaar kunt vergelijken. Op de weken in Darwin na, hebben we zeker wel een goede tijd gehad in Australië, waarbij we erg veel moois hebben gezien en meegemaakt, maar we zijn ook erg opgelucht dat we nu weer in Azië zijn. Australië is helemaal geweldig voor de natuur, maar dat is het dan ook voor ons! We hebben gemerkt dat wij altijd erg zijn gericht op het 'beleven' van de reis, van de locatie en het moment, maar buiten de natuur, valt er in Australië bijzonder weinig te beleven. Buiten Melbourne, Sydney en in mindere mate Perth, is Australië een behoorlijk achtergesteld land. We zijn er achter gekomen dat we vorig jaar stiekem toch wel erg verliefd zijn geworden op (Zuidoost) Azië. Wat is het hier groen, of was zelfs Darwin toch dor en kaal, wat ruikt het hier overal lekker naar eten, hout, metaal, wierook, planten, afval, uitlaatgassen..... naar leven! Als je over wilt steken, remmen de auto's voor je af, in plaats van dat ze extra gas geven, zoals zo vaak in Australië. De mensen zijn hier weer vriendelijk en lachen veel: zoals het hoort, want dat maakt het leven zoveel leuker en gemakkelijker.. Conclusie: we hebben het hier wel weer naar ons zin.

We kwamen 13 december aan in Singapore en we besloten om af te reizen naar Sarawak op Maleisisch Borneo. Helaas konden we daar maar twee weken besteden, omdat we vandaag (oudejaarsdag) Emiel en Heidi van het vliegveld in Singapore 'moeten' ophalen. We hebben in de twee weken echter wel een goed beeld kunnen krijgen van het leven en de natuur in dit fantastische deel van Maleisië. Sarawak is meer een mix tussen China en Laos dan dat het Maleisië lijkt, wat wellicht komt doordat de ontwikkelingen hier ver achterlopen op wat er op het vasteland gebeurd. Voor toeristen als wij is dat alleen maar mooi. Vanaf de drukke, maar fantastisch levendige stad Kuching startten wij onze expeditie 'naar het hart van Borneo'. Met verschillende boten volgen we een jungle rivier voor drie dagen stroomopwaarts, waarbij we midden in de jungle op plekken terecht kwamen die niet over de weg zijn te bereiken. Simpelweg omdat er geen wegen zijn. We waren in het gebied van de oorsprongen jungle bewoners van Borneo (de Iban, Penan, Kayan en Kenyah), die elkaar 65 jaar geleden nog met alle plezier aan het 'koppensnellen' waren. Gelukkig hoefden we daar niet meer bang voor te zijn, zodat we een uitnodiging om een aantal dagen in een longhouse (traditionele houten woning) met de Kayan te wonen, direct aannamen. In de dagen maakten we onder andere een bruiloft mee, waar we de eregasten waren, vanwege het feit dat de aanwezigheid van blanken goed is voor status en goed geluk. Het nadeel was echter dat we ons tot diep in de nacht belachelijk moesten maken met het opvoeren van (zeer vals gezongen) liedjes en dansjes. We kregen er genoeg eten en drinken voor terug: dikke wormen, vissekop, geroosterde varkenshuid, durian en genoeg rijstwijn om al dit lekkers weg te spoelen. Het was een hele bijzondere ervaring om een paar dagen met de zwaar getatoeëerde, zware tabak rokende en beetle nut kauwende mensen te wonen, die waren voorzien van reusachtig uitgerekte oorlellen met gaten. Vooral als je je beseft dat deze cultuur binnen 10 jaar volledig verdwenen zal zijn. Omdat te begrijpen is het tijd voor een stukje educatie.

Geschiedenis
In de tijd dat de Europese landen met al hun arrogantie de wereld volledig in handen hadden, hadden de Nederlanders en de Engelsen een deal gemaakt. De Engelsen kregen van de Nederlanders de delen die zij in bezit hadden van het vasteland van Maleisië. De Nederlanders kregen op hun beurt het volledige recht op huidig Indonesië. Het eiland Borneo deelden ze echter in tweeën. Het zuidelijk deel (Kalimantan) werd Nederlands en het noordelijk deel (Sabah) werd Engels. Sarawak was onderdeel van het sultanaat Brunei. In 1839 kwam de Engelsman James Brook aan in Sarawak. Hij had zin om wat te knokken en kreeg dat ook voor elkaar omdat er net een rebellie aan de gang was tegen de sultan van Brunei. Deze rebellie wist hij een kopje kleiner te maken en als bedankje werd hij door de Sultan van Brunei tot raja van Sarawak benoemd. De tijd van de zogenoemde white raja's brak aan, die echter
langzaam maar zeker het gezag van de Sultan geheel overnamen. Nadat de Japanner voor een paar jaar kwamen, maar er aan het einde van de Tweede Wereldoorlog net zo hard weer werden uit geflikkerd, stelde een afstammeling van de eerste White Raja voor om Sarawak bij Engeland te voegen. In 1946 kreeg Engeland er dus een kolonie bij.  Toen Maleisië onafhankelijk werd in 1957, bleven Sarawak, Sabah en Brunei onder Brits bestuur. De Engelsen stelden in 1962 voor om deze gebieden bij Maleisië te voegen. Op het laatste moment besloot Brunei (dat wil zeggen Shell) om geen onderdeel uit te maken van Maleisië, omdat het geen zin had dat al de olieopbrengsten naar Maleisië zouden gaan. In 1963 was het huidige Maleisië dus geboren met een zelfstandig blijvend Brunei.

De bevolking, het landschap en de economie
In Sarawak wonen Maleisiërs die oorspronkelijk van het vasteland komen, Chinezen die overal in Azië zijn te vinden en natuurlijk de oorspronkelijke bewoners. In Sarawak bestond deze groep uit de Iban, die op vaste plekken aan de vele rivieren woonden. Langzaam maar zeker kwamen de Kayan en de Kenyah, die oorspronkelijk uit Kalimantan komen, via de rivieren naar beneden, waarbij er bloedige territorium oorlogen werden gevoerd. Tussendoor leefden altijd de jungle nomaden (Penan). Traditioneel wordt er geleefd in het zogenaamde longhouse. Een longhouse is vergelijkbaar met het standaard Nederlandse rijtjeshuis, alleen dan volledig van hout, op palen en met een veranda. Een longhouse is niet zo zo zeer een plaats om te wonen, alswel een lifestyle. Een longhouse wordt bewoont door een uitgebreide familie die onder een dak woont. Een ieder heeft als het ware een eigen afgeschermd appartement, waarvan er ruim 100 kunnen. Een longhouse heeft dus al snel een lengte van meer dan 500 meter. Het allerbelangrijkste van een longhouse is echter de veranda, die over de gehele lengte van de constructie loopt. Daarop wordt geleefd, gehangen en gesocialised.

Een longhouse is de perfecte constructie in het hete en super vochtige klimaat van Borneo. Door gezamenlijk te leven, is er ook sprake van extra veiligheid, alhoewel brand een groot probleem vormt. Tot voor kort waren al deze longhouses gelegen in de jungle en/of aan de rivier. Nog steeds zijn ze overal. Het grote probleem is echter dat de jungle in een extreem tempo verdwijnt. Sarawak (en Sabah) worden door de Maleisische overheid volledig ontdaan van de natuurlijke hulpbronnen, waarbij de Chinezen het werk doen en dus het geld verdienen. De jungle maakt plaats voor de uitgestrekte palmolieplantages en aan de kust is Shell samen met de nationale oliemaatschappij (Petronas) bezig. De rivieren zijn bruin, overal liggen enorme stapels boomstammen en houtafval. Je moet nu al behoorlijk wat moeite doen om de oorspronkelijke jungle te kunnen zien. Langzaam maar zeker worden hele gemeenschappen door de overheid gedwongen te verhuizen, omdat hun leefgebied wordt leeggehaald. Protesteren lijdt in Maleisië tot gevangenisstraffen voor de leiders. Samen met natuur verdwijnen ook de tradities van de mensen. We zagen zelf al hoe hard het gaat, maar we hebben bevestigd gekregen dat Sarawak binnen tien jaar niet meer interessant is om te bezoeken, tenzij je palmolie plantages wilt bezoeken. Samenhangend met deze vernietiging neemt het aantal overstromingen en aardverschuivingen toe: er is niets meer om het water en de grond vast te houden. Op enkele mensen na, die verschrikkelijk veel geld verdienen, zijn er alleen maar verliezers.

En verder
Twee weken waren dus eigenlijk veel te kort voor Sarawak, maar nu zijn we weer in Singapore en we hebben er zin in om Emiel en Heidi vanavond van het vliegveld te halen. We zijn benieuwd hoe de jaarwisseling in Singapore verloopt. Er wonen hier nogal veel Chinezen en Chinezen houden van vuurwerk, dus we maken ons geen zorgen over een goed feest. Wij wensen jullie allemaal een fijne jaarwisseling en voor degenen die dit pas volgend jaar lezen: een gelukkig Nieuwjaar. Het goede nieuws is dat we dit jaar dus weer naar Nederland komen, waarbij we geheel 2006 nog elders hadden doorgebracht. Waar zat jij in 2006 en waar kunnen we je in 2007 vinden?
Ga naar boven