1.01 - Tsjechië | De lange reis naar Praag

Met de sprinter van 16.00 uur is het maar een klein uur naar Utrecht Centraal. Daar hebben we een uur de tijd voor dat onze trein naar Praag vertrekt. Tijd genoeg dus voor een Whopper, want dat mag op zo’n moment. We zien een gezin met geavanceerde fietsen. Dat schept een band. Zij gaan een paar weken fietsen in Denemarken. Ons plan om naar Jordanië te fietsen, klinkt dan wel erg stoer. We hebben nog geen kilometer gefietst. Een deel van de lange trein gaat naar Kopenhagen, ons deel naar Praag en het laatste deel naar Warschau en door naar Moskou. Het is dus mogelijk om met een directe verbinding van Amsterdam naar Moskou te reizen. We hebben gereserveerde plaatsen en onze fietsen hebben een eigen plek. Gelukkig wel in dezelfde wagon, want de fietsen willen we niet zomaar ergens laten staan. De deuren van de trein zijn te smal om de fiets met tassen er doorheen te krijgen. Alle rode tassen er dus af, de fietsen naar binnen en dan de berg rode tassen naar binnen. Dan is een minuut niet zo lang.

We delen ons compartiment met een vader en zijn twee kinderen in de puberfase. Zij gaan voor een korte vakantie naar Praag, De rode fietstassen, die de bagagerekken sieren,trekken natuurlijk de aandacht. Al snel hebben we dus contact en is het gezellig. Wel zo prettig, want we hebben een behoorlijk aantal uren samen door te
brengen in deze kleine ruimte. En lang is de rit! We hebben vast en zeker de traagste treinverbinding in heet Europa. Vanaf Utrecht rijden we via Eindhoven naar Keulen. Daar staan we een uur stil om pas om 22.50 uur verder te rijden. Slapen is bijna niet te doen, omdat het comfort ver is te zoeken. Er zijn alleen zitplaatsen die niet kunnen worden versteld en de klimaatbeheersing is van het type warm en zuurstof tekort. Waarom vonden we het een paar maanden geleden een goed plan om zo goedkoop mogelijk naar Praag te gaan? We stoppen nog langdurig en om onduidelijke redenen op station Dortmund, waarna we doorrijden naar Hannover. Daar wordt het deel naar Kopenhagen afgekoppeld. Tot aan Berlijn kan ik dan gelukkig lekker doorslapen. Om 4.30 uur rijden we door deze geweldige stad, waar het leven op straat nog in volle gang is en er grote rijen voor de clubs staan. Daar lijkt het feest nog wel even door te gaan. Ter hoogte van station Berlijn Ostbahnhof stuur ik een SMS naar Marijn en Wendy die daar vlak langs het spoor op de camping staan: veel plezier in Berlijn en tot over vier maanden. In een oostelijke wijk van Berlijn staan we een tijdje stil op een station tussen de ‘plattenbau’. Het deel naar Warschau en Berlijn wordt afgekoppeld. Wij rijden met een kleine trein onder een blauwe hemel en met een opkomende zon verder naar Praag.
IMG_4029 IMG_4040
De bagage van een wereldfietser Station Praag: met begin van deze reis
We rijden langs velden vol met koolzaad. Tot aan Dresden is het land glooiend. Dan verandert het landschap. De heuvels worden steiler en het reliëf neemt toe. We passeren rotspartijen en de dorpen en stadjes worden aantrekkelijker. We rijden door het dal van de Elbe. We passeren de grens met Tsjechië. Dit is het gebied waar je misschien wel de mooiste wandelingen van Tsjechië kunt maken. Gelukkig komen we na een reis van in totaal 18 uur, waarvan 14 uur in deze trein, aan op station Praag. We zijn inmiddels aardig gesloopt. Met de auto zouden we in deze tijd heen en terug hebben kunnen rijden. Waarom vertrekken we eigenlijk vanaf Praag? Ja, omdat dit ons een paar maanden geleden een erg goed plan leek. In de trein spreken we nog wat mensen die ons erg stoer en tegelijk ook leip vinden. We hebben nog geen kilometer gefietst, maar toch vindt men ons al heel wat. We hebben er in elk geval ‘zin an’.

07 - Turkije | Van Hattusa naar Batumi

Hattusa was de oude hoofdstad van de Hettieten. Deze cultuur domineerde het huidige Turkije ten tijde van de Farao's in Egypte. Na deze ruïnes hebben we een reis door de tijd kunnen langs plaatsen als Amasya, Trabson en Sumela. Van een cultuur die dateert van 2.000 BC (Hettieten), kwamen we overblijfselen van de Grieken, Romeinen, Byzantijnen en Ottomanen tegen. We hebben nu een beeld bij de geschiedenis van Turkije. De historische overblijfselen van deze (oude) culturen zijn vele malen interessanter en aantrekkelijker dan wat er tegenwoordig door de Turken wordt gebouwd. 'Concrete Paradise' zou een goede benaming kunnen zijn. Of je nu in plaats A, B of zelfs Y bent, het ziet er allemaal hetzelfde uit; meestal net niet afgebouwde, fantasieloze betonnen hoogbouw van een verdieping of vijf-zes. Als er weer wat geld is, komt er weer een verdieping bovenop. Aan een aantrekkelijke klodder pleister wordt niet gedacht. Gelukkig vinden we nog genoeg natuurschoon in de bergen van de Kackar Dagi. Tussen de 4.000 meter hoge bergen en de dichte mist sluiten we onze reis door Turkije af. Het is weer tijd voor wat nieuws.

Turkije en de de Turken
In Turkije wonen, zoals al eerder opgemerkt, een heleboel Turken. Al deze Turken drinken thee. Erg veel thee! Turkse thee is overal en altijd verkrijgbaar. Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat zitten de Turken op kleine krukjes voor een van de overal aanwezige theehuisjes. Overdag is het vooral een mannen aangelegenheid. Onder het genot van niet een, maar eerder een stuk of vier-vijf glaasje thee, wordt er gesproken over voetbal, politiek en andere onderwerpen waar mannen zich mee bezig houden. 's Avonds veranderen de wat grotere theeterrassen in een verzamelplaats van families en vrienden. In het tempo waarin op de Nederlandse terrassen tijdens een mooie lentedag de glazen bier worden aangesleept, gaan hier de bladen met theeglaasjes rond.

In het verslag over de Oekraïne hebben we het uitgebreid gehad over de Oekraïense vrouw. Deze vindt haar gelijke niet in Turkije. Sterker nog, in Turkije zijn het de mannen die aantrekkelijk zijn en die de gehele dag bezig zijn met hun uiterlijk. De Turkse man is een ijdele, goedlachse en aanrakerige man. Strak in de kleren en met een hip kapsel, paraderen de mannen door de straten. Het hippe kapsel hebben ze van de kapper, wat in Turkije een hele belevenis is. Uit een mooi plaatjesboek kies je het (hippe) kapsel dat het beste bij je past. De kapper heeft er vervolgens een uur voor nodig om je te wassen, knippen, scheren, föhnen, nog een keer wassen, oorhaar en oorsmeer te verwijderen (de gremlin look is in Turkije zo 2006), om als laatste met haarlak de finishing touch aan te leggen. Elke man is daarna weer het mannetje. Voor vrouwen zijn er ook wel plekken om geknipt te worden, maar die zijn onzichtbaar. Daarnaast is een hip kapsel onder een hoofddoek ook niet geheel praktisch.
Turken en de Islam
Het overgrote deel van de Turken is moslim. Meestal dan wel van de categorie gematigde moslim. Langs de Zwarte Zee (Black Sea people are nice people, no problem for you) wonen de meest liberale Turken. Het onderscheid tussen man en vrouw is hen een doorn in het oog en zij zien de hoofddoek als symbool van deze ongelijkheid. Niet dat de hoofddoek in Turkije betekent dat ze direct conservatief zijn. De hoofddoeken hebben vrolijke kleuren en nog steeds kan een hoofddoekje hand in hand lopen met een Turkse jongen met een hip kapsel. Voor veel Turken is religie iets persoonlijks en niet iets dat mag worden opgelegd. Al helemaal moeten ze niets hebben van regels die hun plezier in het leven verminderen. Want Turken hebben bovenal plezier in het leven. Turken en Arabieren gaan mede daardoor niet samen. Arabische toeristen met hun vrouwen in een tent (wel praktisch op de camping), worden door de Turken minachtend en argwanend (wat is het verschil met een bivakmuts?) aangekeken. De toename van het aantal conservatieve Turken wordt kritisch en met angst voor de toekomst aanschouwd.

Elke stad en elk dorp heeft een aantal moskeeën. Elke moskee heeft een minaret met luidsprekers, waaruit vijf keer per dag de oproep tot het gebed klinkt. Er bestaat een verband tussen de tolerantiegrens en de afstand van de minaret tot je hotelkamer. Wat het meest opvalt is het kwaliteitsverschil van de imam. Sommige imams zijn een genot om naar te luisteren en anderen zijn tenenkrommend slecht. Een soort Idols voor Imams zou geen overbodige luxe zijn. Dit kan mooie, multiculturele televisie opleveren. Zien we daar een subsidie mogelijkheid?

En verder
Na vier weken Turkije en bijna 2.000 kilometer, waarvan 650 op de fiets, vonden we het wel weer tijd voor een nieuw land. Het begon ook wel wat druk te worden. Aan de Zwarte Zee kust dan wel geen westerse toeristen, maar wel tienduizenden Turken die massaal genieten van hun vakantie. Vanaf het uiterste oosten van Turkije was het maar een klein uur naar Batumi. Dit is de Georgische badplaats aan de Zwarte Zee. Hier zijn we nu aan het uitzoeken welke gebieden er in Georgië en Armenië bezocht kunnen worden, want helaas zijn grote delen van deze landen onveilig te noemen.
   
   




Vanuit de mooie stad aan de Bosporus met naar schatting 17 miljoen inwoners (waar er jaarlijks 100.000 aan worden toegevoegd), zijn we begonnen aan de fietstocht door dit voor ons nieuwe land. De Zwarte Zee kust is een populaire weekend- en vakantie voor de Istanbullers. Wij rijden van camping naar camping om in Alapli uit te komen. Vanaf daar trotseren we de eerste serieuze bergen om in de oude Ottomaanse stad Safranbolu te arriveren. Diezelfde bergen moeten we een tweede keer over om in het geweldig mooi gelegen Amasra aan de Zwarte Zee te komen. We hadden het plan om vanaf daar door te fietsen naar Sinop en verder. Aangezien je een plan nodig hebt om daar van af te kunnen wijken, kreeg ook dit plan een geheel andere wending. Hierdoor zijn we plotseling via Ankara in Hattusa aangekomen. Daarover verderop meer.

Achtergrondinformatie
Veel mensen kennen het Turkije van de oude steden en de stranden aan de Middellandse Zee. Maar weinig mensen zullen meer weten van dit bijzonder interessante en veelzijdige land. Een stukje achtergrondinformatie kan dus geen kwaad. Het huidige Turkije met 75 miljoen inwoners is naar de mening van de meeste Turken enkel en alleen te danken aan Ataturk (vader der Turken). Mustafa Kemal Ataturk was één van de generaals in het Ottomaanse leger. Na de 1e wereldoorlog was het voorheen zo grote en machtige Ottomaanse rijk (periode 1300 - 1918), uiteengevallen en werd het grotendeels bezet door de geallieerden. Het vredesverdrag werd door veel Turken gezien als een vernedering. De Turkse onafhankelijkheidsbeweging onder leiding van Ataturk kreeg daardoor veel steun van de bevolking. Dit leidde in 1923 tot de stichting van de Turkse republiek met Ataturk als eerste president. Hij zorgde voor een nieuwe grondwet en maakte van Ankara de nieuwe hoofdstad. Ook voerde hij verregaande sociale en politieke hervormingen door. Zijn grootste hervorming is de scheiding van kerk en staat. Ook liet hij het Arabische alfabet vervangen door het Latijnse. De hervormingen, modernisering en haar strategische ligging hebben het Turkije mogelijk gemaakt toe te treden tot de NAVO. Voor veel Turken is toetreding tot de Europese Unie een logische en verdiende vervolgstap. Dat een beslissing daarover uitblijft en achtergebleven landen als Roemenië en Bulgarije al wel zijn toegetreden, wordt door veel Turken als een belediging ervaren. Interessant om daarbij te melden is dat de seculariteit van de Turkse staat wordt beschermt door het machtige Turkse leger. De grote macht van het leger is voor de Europese Unie een absolute 'no-no' voor toetreding. De huidige Islamitische regeringspartij van Erdogan ziet de macht van het leger ook graag afnemen. Naar verluidt om Turkije te kunnen transformeren tot een meer Islamitische staat. In september 2010 vindt er een referendum plaats over de positie van het leger in Turkije. De uitkomst daarvan zal veel zeggen over de toekomst van Turkije.

IMG_6461 IMG_6334
De nieuwe hoofdweg heeft de mooie zwarte zee kust verpest Het strand van Agva

Turkije en de Turken
Turkije is een mooi land met veel bergen, waar je ook nog eens fantastisch kunt eten. Fietsen is alleen niet gemakkelijk vanwege de vele bergen. En omdat goede kaarten ontbreken (veelzeggend is dat google maps in Turkije meestal wordt geblokkeerd), zijn we vaak aangewezen op te drukke wegen. Daarbij is het ook nog eens zo dat de infrastructuur op gigantische schaal wordt aangepakt. De infrastructuur zal het Turkije straks mogelijk maken uit te groeien tot een regionale grootmacht. Voor een tweetal kleine fietsers is dat alleen wat minder prettig.

Tot nu toe zijn het vooral de Turken die er voor zorgen dat we een geweldige tijd hebben. Veel mensen die een keer in Turkije zijn geweest, zeggen dat de Turken in Turkije anders zijn dan in Nederland. Wij denken dat maar weinig mensen überhaupt kennis hebben gemaakt met de Turkse Nederlanders en dat het een goed idee is om daar verandering in te brengen. Het zijn de meest gastvrije, vriendelijke en sociale mensen die wij ooit zijn tegengekomen. In tegenstelling tot veel andere aardige mensen in andere vriendelijke landen, willen ze helemaal niets van je. De Turken die wij tegenkomen vinden het oprecht leuk dat je er bent en willen er in alle oprechtheid voor zorgen dat je het nog veel leuker hebt.

Veelzeggend is dat we de afgelopen paar weken 23 kopjes thee, 2 keer ontbijt, 1 keer een overnachting, drie keer een lunch en 1 keer raki hebben gekregen. Dit zijn dan alleen nog maar de keren dat we zijn ingegaan op de uitnodiging, want nog veel vaker wordt het je aangeboden. Zou je op elke uitnodiging ingaan, dan kom je nergens. In Turkije is het gelukkig weer mogelijk om gesprekken te hebben met de mensen. Er is altijd wel iemand die in Duitsland of Nederland heeft gewerkt. Zo komen we veel te weten over het land, de mensen en het dubbele leven waar veel (voormalige) gastarbeiders in zitten. Veel Turken keren terug naar Turkije, maar laten daardoor noodgedwongen een deel van hun familie achter. Hun vaderland is dramatisch verandert en zelf zijn ze inmiddels meer Duitser of Nederlander dan Turk. Ze zijn en blijven Turk bij gevoel, maar het is vaak een gevoel van het Turkije dat al niet meer bestaat.

IMG_6799 IMG_6360
Ottomaanse archiectuur in de oude stad Safranbolu De kofte wordt smaakvol opgediend

En verder
Toen we op de fiets in Amasra aankwamen, hadden we in totaal meer dan 3.000 kilometer gefietst. Het fietsen bleek alleen veel zwaarder dan we van tevoren hadden gedacht. Aangezien Turkije nogal bergachtig is, moest er een ander plan komen. Omdat naar huis gaan niet zo snel een goed plan is, zijn we liftend en met de bus (fietsen onderin) naar Ankara gegaan. Daar vonden we een bekende transporteur die onze fietsen wel naar Nederland wilde brengen. De kosten daarvan deden wel een beetje pijn, maar we hebben in ieder geval veel lol gehad met het personeel bij het inpakken. In Ankara hebben we twee rugtassen gekocht, waardoor we sinds donderdag weer door het leven gaan als rugzaktoeristen. Met de bus zijn we vervolgens naar Hattusa gegaan. Het bewijs dat we het rugzakken nog niet zijn verleerd.

Na 2.400 kilometer fietsen hebben we de stad van Floor haar dromen bereikt: Odessa aan de Zwarte Zee. Het was een route door bergen en door dalen, langs stad en platteland en door uitgestrekte en minder uitgestrekte bossen. Hoe oostelijker we kwamen, hoe meer de tijd stil leek te hebben gestaan. Deze etappe door de Oekraïne zijn we begonnen in het in de Karpaten gelegen stadje Perechyn. Door kilometerslange lintdorpen met houten huizen en decoraties, passeren we een landelijk leven zoals we dat niet eerder zijn tegengekomen. Het werken op het land gaat met de hand of met behulp van paardenkracht. Aan de oostelijke kant van de Karpaten rijden we langs historische plaatsen (Kolomyya, Chernivtsi en Kamyanets-Podilsky) met indrukwekkende kastelen. Daar worden we eindelijk verblijdt met stralend blauwe luchten en zomerse temperaturen. De laatste 500 kilometer door de Oekraïne voerde ons door een verrassend divers landschap. De dorpen en stadjes waren allemaal stoffig en versleten, maar het landschap vaak adembenemend mooi en eeuwig glooiend. Met bovenbenen van beton reden we Odessa in. Daar genieten we zonder gene van ons luxe appartement, pivo, witte wijn, lange warme douches en algehele civilisatie en revitalisatie.
Het agrarische landschap van de Karpaten Miljoenen klaprozen bloeien tussen het graan
Achtergrondinformatie
Het is eigenlijk verbazingwekkend dat het grootste land van Europa zo onbekend is bij de meeste mensen. Daarom kan het geen kwaad om te beginnen met wat achtergrond informatie. Het land meet 2.000 kilometer van west naar oost en 1.000 kilometer van noord naar zuid. In dit uitgestrekte land wonen 47 miljoen mensen. Hiervan bestaat 78 procent uit etnische Oekraïners, 17 procent uit Russen. Het overige deel bestaat uit een grote verscheidenheid aan andere etnische groeperingen. Een relatief smalle bergachtige strook wordt gevormd door de Karpaten (Hutsul Alps), dat wordt bewoond door de zogenaamde Hutsul. De industrie van het land is voornamelijk geconcentreerd in het oosten, terwijl de grootste commerciële haven is gevestigd in Odessa. De rest van dit grote land bestaat uit glooiende heuvels en uitgestrekte vlakten met graanvelden en graslanden. Het behoort tot de meest vruchtbare gebieden ter wereld. De vlag van de Oekraïne is gebaseerd op dit kenmerkende landschap: geel van de graanvelden en blauw van de lucht daarboven. De geschiedenis is niet bijzonder vrolijk te noemen, aangezien ze vaker wel dan niet onderdeel waren van bijzonder bloedige oorlogen en andere ellende. De Tweede Wereldoorlog heeft het leven gekost aan naar schatting zes tot acht miljoen Oekraïners. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd Oekraïne in 1991 voor het eerst in haar geschiedenis een zelfstandige natie. Het zelfvertrouwen van de inwoners lijkt hier niet mee te zijn geholpen. De bevolking neemt namelijk gestaag af en het geboortecijfer is laag. Het land behoort tot de armste van Europa, waarbij het platteland veel kenmerken van een ontwikkelingsland vertoont. De potentie van dit land is enorm, aangezien het beschikt over gigantische natuurlijke reserves. Wijdverspreide corruptie en  
zelfverrijking van een beperkt aantal mensen, houdt de rem echter op een gezonde en duurzame economische ontwikkeling.

Het land en de mensen
De Karpaten zijn misschien wel het mooiste deel van dit land. In dit bergland leven de Hutzul. Zij leven een rustig en teruggetrokken agrarisch bestaan. Koeien genieten van het sappige groene gras dat tegen de hellingen groeit. Ganzen worden door babushka's in kleurige jurken met bezems de rommelige erven op gedreven. De mensen wonen in houten huizen, die zijn afgewerkt met geometrische patronen van hout en tin. Men is hier religieus, als het aantal kerken daar een maatstaf van kan zijn. Zo niet, dan wel het aantal kerken dat er nog (van hout) wordt gebouwd. Buiten de Karpaten verdwijnen de kuddes koeien en de houten huizen langzaam uit het beeld. De mensen hier lijken er twee favoriete tijdsbestedingen op na te houden. 1: het uitlaten van hun een of twee koeien en 2: het voor het huis zitten en het leven aanschouwen. Als fietser zijn wij vaak maar enkele seconden onderdeel van dit leven. Zelfs die paar seconden zijn genoeg voor een hartelijke lach, waarbij vele gouden tanden het daglicht zien. Hoe dichter we Odessa naderen hoe armer het land lijkt te worden. Hoe meer ook de alcohol een probleem begint te vormen. Was er eerst alleen maar pivo, verderop zien we vodka met liters tegelijk worden weggetankt. Floor was getuige van een buschauffeur die om 9.00 uur 's ochtends een beker vodka achterover sloeg en daarna weer doodleuk in zijn met passagiers gevulde bus stapte. Wij houden het overdag verantwoord bij water en het verfrissende, van oud gebrouwen kvas. 
Het kasteeel van Kamyanets-Podilsky De melkwagen verzameld de verse melk huis aan huis
Oekraïners zijn (bijna) zonder uitzondering vriendelijke en hartelijke mensen. Het kost soms even wat moeite om door het scherm van communisme residu heen te breken. Vaak zakt het scherm na het praten van een paar woorden Oekraïens en het besef dat we inderdaad zo leip zijn om te zijn komen fietsen. Dan krijg je slaapplekken, cadeautjes en verfrissingen aangeboden en willen ze allemaal weten waar je vandaan komt en waar je naar toe gaat. Niet dat het geheel duidelijk is wat er allemaal precies wordt gezegd en gevraagd, want gedurende onze tijd in de Oekraïne zijn we welgeteld een persoon tegengekomen die (vloeiend) Engels sprak. Het eten in de zeldzame restaurants was daarom ook iedere keer een uitdaging, want probeer maar eens wat te bestellen van een menu in Cyrillisch Schrift, waarvan driekwart niet eens beschikbaar is. Op de weg worden we steevast aangestaard, soms nagezwaaid, vaker succes toegetoeterd, maar vooral toegelachen als we met een welgemeend 'dobry den' langs komen rijden. Wat niet onvermeld mag blijven is de kenmerkende schoonheid van de Oekraïense vrouwen. Het is bij hen ongelooflijk hoe zij bezig zijn met hun uiterlijk. Zowel in de stad als op het platteland paraderen zij in de meest hippe kleding, vaak van het type kort rokje, en op ultiem hoge hakken. Het maakt niet uit dat de ondergrond zich niet leent voor deze hakken, op hoge hakken zal er gelopen moeten worden. Helaas treedt er vaker wel dan niet een vrij dramatische en onverklaarbare metamorfose van 'babe' tot 'babushka' op, wanneer er wordt getrouwd en er een of meerdere kinderen op de wereld zijn gezet. Dan is de babe op op hoge hakken gemetamorfiseerd tot een vaak wat dikkere dame in een vormloze gekleurde (bloemetjes) jurk, met roodgeverfd kort haar en gebit vol gouden tanden. We kunnen hier heel correct gaan doen door het ook over de man te hebben, maar die overgang is bij lange na niet zo dramatisch. Daarnaast lopen de meest mannen niet in korte rokjes en op hoge hakken.
Eenzame kilometers door een uitgestrekt landschap De slechte kwaliteit van de weg houdt niemand tegen
De wegen en de gebruikers
Het begrip 'slecht wegdek' heeft in de Oekraïne een geheel andere betekenis gekregen. Er kan worden geconcludeerd dat er tussen de (grote en diepe) gaten soms asfalt ligt. De verscheidenheid aan wegdek kent ook geen grenzen, alhoewel vlak en strak asfalt een zeldzaamheid is. Op de fiets moeten zandwegen, kinderkopjes, gravel, modder, gaten, asfalt met de viscositeit van kauwgum, grint en lossen keien worden getrotseerd. Het is bijzonder af te raden om na of tijdens een regenbui op een zandweg te rijden, want dan loop je gegarandeerd tot de assen van je wielen en tot boven je enkels vast. Zelfs de onverwoestbare lada kan dan niet meer verder. Dan blijft de berm bestaande uit doornstruiken en miljoenen muggen als enige optie over. Als je dan van top tot teen onder de modder zit, is het geen pretje om aan te komen in een hotel waar ze geen stromend water hebben.
De (rustige) wegen worden voornamelijk bereden door lada's in alle kleuren en grote stinkende vrachtwagen van het wereldberoemde merk Kamaz. Een groot deel van dit verkeer hoor je al van verre aan komen ratelen, grommen, piepen en kraken. Het is wonderbaarlijk te noemen dat sommige auto's überhaupt nog rijden. Vrachtwagens die in Nederland en Duitsland al 15 jaar geleden zijn afgeschreven, leven in de Oekraïne nog een 'plezierig' tweede leven. Buiten het lawaai en de stank is het verkeer boven verwachting sociaal tegen ons fietsers. Er wordt afstand gehouden en met (overbodig) getoeter wordt hun komst aangekondigd. Andere gebruikers van de weg zijn de vele koeien, stieren, paarden, schapen, geiten, ganzen, kippen, kalkoenen, oude suïcidale vrouwtjes, honden en katten. Het zou kunnen zijn dat alle beren, wolven en ander inmiddels zijn doodgereden of naar elders zijn verhuisd, want deze hebben zich helaas niet laten zien. 

Vanaf Odessa is het 36 uur varen over de Zwarte Zee naar Istanbul. De Zwarte Zee is in het geheel niet zwart. Wij vinden de Oekraïense naam 'Chorne More' dan ook veel beter klinken. Dat dit vertaald in het Nederland nog steeds Zwarte Zee betekent, doet niets af aan het beter klinken ervan. Aan boord van de boot valt niet veel anders te doen dan slapen, lezen, op het dek liggen, eten en naar land zoeken in een van de vier windrichtingen. Dit laatste overigens tevergeefs, want dit op de kaart kleine stukje water, is in het echt best wel groot. Dat we in een ander deel van de wereld zijn wordt benadrukt door de vele nationaliteiten aan boord: Oekraïners, Turken, Azerbeidjanen, Georgiërs, Iranezen, Irakezen, Syriërs, Jordaniërs, Koerden (ze vinden dat ze een ander land zijn), Nederlanders (wij) en twee andere toeristen.



Vroeg in de ochtend naderen we de Bosporus De indrukwekkende koepel van de Sultan Ahmetmoskee

Vroeg in de ochtend komen we aan bij de ingang van de Bosporus. Grote aantallen zeeschepen liggen te wachten tot ze er door mogen. Enorme olietankers komen ons tegemoet. Een grote schol dolfijnen verwelkomt ons al tuimelend in Turkije. De doorgang tussen de Zwarte en de Middellandse Zee wordt smaller en smaller. Meer en meer strekt de metropool Istanbul zich over beide oevers uit. We varen onder de bruggen over de Bosporus die Europa met Azië verbinden en meren aan in Istanbul. De douaneformaliteiten doen vrezen dat de civilisatie in dit nieuwe land ver is te zoeken. De Turken komen aan boord met twee plastic zakken. Uit de ene komen de visa die iedereen voor 15 of 20 dollar moet kopen. De andere plastic zak vult zich gestaag met de dollars die de passagiers overal vandaan plukken. Turkije is weer wat rijker, de rest wat armer. Na nog een paar uur zinloos wachten mogen we dan toch eindelijk voet op Turkse bodem zetten.

Istanbul
Deze stad is alles wat de Oekraïne niet is. Het is de heerlijke chaos en drukte van een bruisende Aziatische metropool. Dat mag ook wel met 15 miljoen inwoners, ofwel 25 procent van de gehele Turkse bevolking. Al onze zintuigen worden weer op scherp gezet. Geluiden, geuren, activiteiten; alles gebeurt overal en vooral tegelijkertijd. Het verkeer staat muurvast met taxi's, auto's en honderden bussen. De trottoirs zijn vergeven van de mensen. Iedereen is op weg naar ergens of misschien ook wel naar nergens. Alles is te koop in deze stad die één grote bazaar lijkt. Je moet dan wel weten waar je moet wezen, want elke straat heeft zo z'n eigen specialiteit. We doen een beetje mee met de tienduizenden andere toeristen en bezoeken de Blauwe Moskee, de Hagia Sophia en het Topkapi Paleis. Erg mooi, maar wij zijn toch meer van de smalle en spannende achterafstraatjes buiten ‘toergroeptopia’. In het bruisende jonge leven aan de overzijde van de Gouden Hoorn dompelen we ons onder in het drukke en hippe uitgaansleven van Istanbul. Hier ervaar je het westerse Istanbul. De Turken hier houden wel van een paar glazen bier, raki, lekker eten en ontspannen. In deze bruisende stad aan het drukke water van de Bosporus zouden wij prima kunnen wonen. Denken we!

04 - Oekraïne | Een paar rustdagen in Odessa

Doordat er maar één boot per week naar Istanbul vertrekt, hebben we bijna een week in Odessa doorgebracht. Dit was zeker geen straf. Je hebt de Oekraïne en je hebt Odessa. Het is een wereld van verschil. Na de Oekraïne was Odessa dan ook een verademing. Geen gaten in de wegen, goed, veel en lekker eten. Eten dat overal verkrijgbaar is en geleverd met een vleugje service. De beste service in de gehele Oekraïne hebben we in een restaurant aan het water in Odessa mogen ervaren. We zijn er ook niet voor niets meer dan eens teruggekomen voor de beste shashlik van de stad. In ons riante appartement is de badkuip groot genoeg om niet alleen ons zelf, maar ook onze stalen rossen geheel van modder en gras te ontdoen.



Reflectie in het havengebouw van Odessa Lege strandstoelen op Otrada Beach

Tussen al het schoonmaken en eten hebben we nog tijd genoeg om het relaxte leven van Odessa te ervaren. Niet alleen op een van de vele terrassen in het centrum van de stad, maar ook langs de Zwarte Zee. Kilometers lang is de Zwarte Zee kust van Odessa voorzien van bars, restaurants en clubs langs het strand, waar de veelal mooie mensen genieten, kijken en worden bekeken. Omdat we graag integreren doen we daar ongegeneerd aan mee. Odessa is dan wel geen bijzonder mooie stad (de beroemde Potamkin trappen komen bijvoorbeeld uit in de industriële haven van de stad), het is wel een bijzonder relaxte stad. Wij zijn dan wel niet zo bekend met het fenomeen strandvakanties, maar wil je nog eens een lang weekend genieten van zon, zee, strand in een vooral ontspannen setting, dan adviseren wij bij deze Odessa. Dat het zeewater van discutabele kwaliteit is, kan een nadeel worden genoemd.

Nadat we een erg grijs, nat en koud weekend hadden doorgebracht in het gezellige appartement van Rasti en Ivana in Bratislava, was het weer tijd om verder te gaan. Kamperen in de Male Fatra, dat is waar we zin in hadden. Een mooi kampvuur, fijne gesprekken en pivo midden in de natuur. Ja, was het maar zo’n feest. De winter had besloten nog heel even haar spierballen te laten zien. De kou, sneeuw en de vele regen dwongen ons elke nacht in een pension door te brengen. Wij zweren dan wel bij kamperen, er is een grens aan wat wij prettig vinden. De Male Fatra is na de regen gelukkig nog minimaal zo mooi als voor de regen. Waterdamp uit de bergen vormt nieuwe wolken in de brede en smalle dalen. Zwetende klimmetjes tot 15 % worden afgewisseld met koude rillingen, wanneer we op heuveltoppen temperaturen van 2 graden moesten trotseren.

De velden staan vol met wilde, geurende bloemen Infrastructuur in Bratislava

Zo tussen de buien doorfietsend kwamen we bij de Hoge Tatra. Het had een geweldig mooie fietsdag door de uitgestrekte naaldbossen langs de grillige toppen moeten worden. Het werd helaas een dag waarop we steeds bozer werden. Hoe verder we kwamen, hoe mooier het uitzicht werd op de besneeuwde toppen. Deze uitzichten hadden niet mogelijk moeten zijn wanneer er nog bomen hadden gestaan. We werden boos om de hebzucht van mensen, boos om het korte termijn denken. Langzaam echter nam ongeloof het over: deze schaal van vernietiging is niet menselijk. Het kan toch niet zo zijn dat ze alles hebben kaalgekapt? Het lijkt er meer op dat er een apocalyptische ramp heeft plaatsgevonden! Dit doe je gewoon niet. Boos bezochten we een toerisme informatiecentrum met de vraag wanneer het is geweest dat deze atoombom was gevallen. Van hebzucht bleek gelukkig geen sprake te zijn geweest. Het was de natuur die had laten zien wie de sterkste is. Op 19 november 2004 heeft een enorme storm (Tatranska Bora) een gebied van 13.000 hectare met bos, omgerekend zo'n 3 miljoen kubieke meter hout, totaal vernietigd. Voorheen mooie wandelpaden lopen nu door zielige bossen met stronkjes. Helaas zal de Hoge Tatra de komende 50 jaar een stuk minder interessant zijn voor toeristen. Behalve natuurlijk voor degenen die een natuurlijke afkeer hebben van bomen.
De gevolgen van de Tatranska Bora zijn dramatisch zichtbaar Paard en wagen ten oosten van de Hoge Tatra

Hoe oostelijker in Slowakije, hoe mooier en puurder het land. De huizen zijn er van hout. De dalen groen van de weiden die omhoog kruipen tegen de hellingen. De heuvels zin oogverblindend groen van het gemengde woud in al haar jonge frisse lentepracht. De weiden staan vol met wilde bloemen in de kleuren paars, rood, geel, roze en blauw. Het geluid van vogels vult de lucht van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. We rijden door bossen die nog nooit door menselijk handelen zijn aangetast. Nooit geweten uit wat voor diversiteit een bos eigenlijk zou moeten bestaan. Hoe dichter we de Oekraïne naderen hoe meer mensen er werken op het land. Jong en oud zijn in de weer met schoffel, hark en spade. Het zachtjes voorbijglijden van die twee felgekleurde fietsers met al die rode tassen, doet de mensen verbaasd opkijken van hun werk. Een hartelijk 'dobri den' doet bij iedereen een lach ontstaan. Wat is fietsen toch fijn. We passeren de grens met de Oekraïne bij Ubla en zijn inmiddels in een andere wereld. Daarover meer in het volgende verslag.
Vanaf ons luxe appartement in het toeristische centrum van Praag, stappen we op onze fietsen voor de eerste kilometers van wat er enkele duizenden moeten worden. Door de winkeliers in de Joodse wijk worden we voorzichtig uitgezwaaid, omdat ze het niet echt normaal vinden dat we op de fiets naar Syrië op weg zijn. In Praag starten we op fietsroute 1 naar Brno, een route die door een steeds groener wordend Tsjechië voert. De heuvels worden langzaam hoger. Velden vol met koolzaad worden afgewisseld met stukken bos van het type den. De wegen voeren door kleine dorpen en af een toe een stad als het historische Kutna Hora. Langs de rustige wegen staan de kersen-, appel- en perenbomen vol in de bloemsem. De lucht is dik van de geuren: bloemsem vermengd met koolzaad en dan weer een vleugje bruinkool: heerlijk, we zijn in Tsjechië.
Grote oppervlakten van het land zijn begroeid met koolzaad De fruitbomen langs de wegen staan in de bloesem
Fietsen naar Brno is een feest. De route volgt rustige wegen en af en toe rijden we over speciale fietspaden. Dan weer verhard, dan weer onverhard. We rijden ons zelf een keer vast in de klei, van het type waarmee je op school leert boetseren. We komen er daardoor achter dat de wielen dan niet meer draaien en de remmen niet meer werken. Het voordeel is dat je geen remmen nodig hebt als de wielen niet meer draaien. Over fietsroute 1 komen we op een zaterdag Brno binnen rijden. Na alle rustige wegen zijn we aanbeland in een enorme massa recreërende Brno-ers. Met hun duizenden zijn ze aan het fietsen, wandelen, skeeleren, kinderwagens aan het verplaatsen en van de zon genieten. Ze zijn dus massaal aanwezig op het geheel vrij gelegen, 20 kilometer lange fietspad door deze industriestad in het oosten van Tsjechië. Twee stoplichten zijn de enige hindernissen die we tegenkomen. Brno is een paradijs voor een fietser.

Vanaf Brno is het nog steeds een kleine 200 kilometer naar de Slowaakse
grens. We volgen een groene route, die ons eerst door het Moravische wijngebied voert. Heuvels vol met wijngaarden worden afgewisseld door de gele koolzaadvelden. Dit landschap levert een mooi kleurenpalet op: de blauwe lucht met de groene hellingen van het nog tot bloei komende koolzaad en de gele velden met reeds bloeiend koolzaad. Dan gaan we door uitstrekte loofbossen gevuld met beuken. Kleine beekjes stromen langs de weg; het kabbelende water werkt rustgevend. Behalve het suizen van onze banden, wordt het enige andere geluid veroorzaakt door de duizenden vogels die fluiten en tsjilpen alsof hun laatste keer is. Aan de bosrand zien we tientallen reeën die af en toe vlak voor ons over de weg springen. Het zou maar zo kunnen gebeuren dat we er een keer eentje aanrijden. Hebben we gelijk ons avondmaal te pakken. Dicht bij de Slowaakse grens komen we terecht in de Witte Tatra. De heuvels worden hoger en de hellingen steiler. Ons benen zijn nu al veel sterker dan twee weken geleden. De hellingen vormen geen probleem meer. We zijn fysiek wel klaar voor de bergen van Slowakije.
Velehrad is een belangrijke bedevaartsplaats Moravië is het wijngebied van Tsjechië
De grens tussen Tsjechië en Slowakije heeft maar kort bestaan. Toch hebben ze op deze kleine overgang, waar maar weinig gebruik van wordt gemaakt, de moeite genomen om een gebouw te plaatsen. Nu natuurlijk geheel verlaten. In Slowakije dalen we over een afstand van twintig kilometer naar het dal van de Vah rivier. De bergen zijn hier rauwer dan aan de Tsjechische kant. De dorpen zien er armoediger uit en de wegen hebben grote gaten.  We gaan weer over op de Euro, nadat we in Tsjechië met de Kroon hebben betaald. Op de camping in Trencin komen we terecht tussen mannen in het zwart, met grote baarden en nog veel grotere motoren. Het feest dat ze op de camping zouden gaan vieren, valt helaas volledig in het water door een enorme regenbui die 12 uur aaneengesloten uit de lucht komt vallen. Het was een bui van het type: nou, nou, was dit nou echt nodig
Ga naar boven