Marokko 2012


Marokko is een perfect land om er in de winter even helemaal tussenuit te gaan. Niet alleen is het er in onze winter aangenaam warm, ook heeft het kleuren, geuren en gebruiken die heel erg anders zijn de onze. Op een kleine vier uur vliegen van Nederland kom je terecht in een totaal andere wereld. Een Marokkaanse wereld zonder bontkragen, maar vol met lekker eten, indrukwekkende landschappen en zand. De naam van de stad Marrakesh klinkt als een plaats uit de duizend-en-een-nachten, bazaars vol mysterieuze producten, een doolhof van smalle straten waarin je zonder moeite verdwaald en het geroep en geritsel van duizenden handelaren. Marrakesh is precies zo'n stad. Het is een stad om plezier te maken. Dat is het al sinds het doel was van de kamelenkaravanen, die zout en slaven vanuit de Sahara aanvoerden. Het midden in de medina gelegen Jemaa el Fna is het epicentrum van het dagelijkse vertier. Overdag vindt je er slagenbezweerders, acrobaten en verkopers van de nieuwste voorraad Chinese koopwaar. Naarmate de avond vordert, verandert het plein in een openluchtrestaurant vol met geuren en kleuren, terwijl gesloten cirkels van mensen ontstaan rondom muzikanten en verhalenvertellers. Dit is een wereld van Marokkanen voor Marokkanen. 

Wij zijn niet naar Marokko gekomen om ons verblijf te beperken tot de stad van plezier. Marrakesh is voor ons het vertrekpunt naar de woestijn. Met een gehuurde auto rijden we door en over het besneeuwde Atlas gebergte. Met toppen van ruim vierduizend meter zijn dit de hoogste bergen van Noordelijk Afrika. Het vormt de barrière tussen het Mediterrane Marokko en de Sahara. Deze woestijn strekt zich achter het gebergte uit tot aan de Nijl, bijna vijfduizend kilometer verderop. Nagenoeg onzichtbaar liggen armoedige dorpen tegen de rauwe en kale berghellingen aangeplakt. De middelen van bestaan lijken hier uitermate beperkt. Als toerist ben je dan ook een prooi voor de tientallen verkopers van 'bijzondere' mineralen, waarvan de fluoriderende kleuren ons bijna doen verblinden. De verkopers schromen er niet voor om met gevaar voor eigen leven voor je rijdende auto te springen.

IMG_2470 IMG_2512
Marrakech is een grote bazaar Keuze genoeg voor een verse jus d'orange

De rust en veiligheid keert weer terug, wanneer we in oostelijke richting door de Vallei van de Dadels rijden. De monotonie van de steenwoestijn wordt af en toe onderbroken door een grote of minder grote oase vol met dadelpalmen. Tussen de dadelpalen staan oude lemen forten (kashbah) en tot meer of minder stof vergane lemen dorpen (ksar of ksour). De witte toppen van het Atlas gebergte vormen de achtergrond van een bijzonder beeld vol dadelpalen en lemen structuren. Ten zuiden van Er Rachidia rijden we over een vlak plateau vol stenen en gruis (hammada). Zonder waarschwing komt de weg uit bij de diepe scheur van de Ziz vallei. Deze kloof in de XSahara is gevult met miljoenen dadelpalmen, waartussen kleine lemen dorpen zijn verscholen. Een ingenieus en uitgebreid irrigatiesysteem verspreid het weinige, maar vruchtbare water van de Ziz over de kleine akkers van de bewoners. Dit gebied staat bekend als de Tafilalt en is altijd opstandig en zelfstandig geweest. Naar verluid is hier in de jaren vijftig van de 20ste eeuw nog een karavaan met slaven gepasseerd.

Dit is een andere en geïsoleerde wereld, waarvan de romantiek enigszins verloren gaat door de verharde wegen die er inmiddels zijn aangelegd. Deze wegen bieden dan wel een betrekkelijke eenvoudige toegang tot de echte Sahara, waarvan de honderden meters hoge zandduinen van de Erg Chebbi een aantrekkelijk doel vormen. Vanaf een top kijken we uit over het ontoegankelijke Algerije, waarvan de grenzen voor de meeste mensen gesloten zullen blijven. Met uitzondering dan voor de laatste nomadische Toeareg, die met hun kamelenkaravanen nog steeds kriskras door de Sahara trekken.

IMG_2893 IMG_3000
Een drommedaris kijkt uit over de dadelpalmen van de Ziz De zandduinen van de Erg Chebbi

Marokko is een land dat zich bij uitstek leent voor het toerisme. Dicht bij huis en toch ver weg. Het toerisme genereert inkomsten, waar het land hard behoefte aan heeft. De armoede en de verschillen tussen rijk en arm zijn namelijk dramatisch. Het is daarom jammer dat je je in Marokko niet echt welkom voelt. Voor de meeste Marokkanen lijken wij niet meer te zijn dan een wandelende geldautomaat, waar je zo veel als mogelijk uit moet trekken in een zo kort mogelijk tijdsbestek. Dat je misschien helemaal geen tapijt, ketting, armband, sandalen, schilderij of een toertje met een kameel nodig hebt, of überhaupt wilt hebben, lijken de Marokkanen niet te begrijpen. Zo maar een praatje maken of de weg wijzen is er ook niet bij. Er bestaat in Marokko niet zo iets als onbaatzuchtigheid. Alles kost geld en dan ook werkelijk alles. Dat is jammer, want daardoor is het ook erg moeilijk om gesprekken met mensen aan te knopen. Je weet nooit of dat gesprek direct of indirect geld gaat kosten, omdat er vaak heel subtiel wordt overgegaan naar de verkoop van een tapijt of fossiel dat je niet wilt hebben. Ook is het jammer dat er in Marrakesh een groot aantal testosteron bommen rondloopt. Testosteron dat wordt opgejaagd door de scheiding van de sexen en het gebrek aan economische kansen voor een te groot aantal jongeren.

Neemt niet weg dat Marokko een bijzonder interessante bestemming is. Een fascinerend land met een zeer traditionele Islamitische cultuur en een grote diversiteit aan landschappen. Dit alles maakt Marokko tot een ideaal reisdoel. Het is bovendien erg geschikt om zelfstandig te verkennen; met de auto, een camper of op de fiets.

Ga naar boven