Day: 26 augustus 2005

4.31 – China | De paardenshow

Weer terug op het ‘moederschip’ probeert onze gids ons een excursie naar de Drieklovendam aan te smeren. Volgens haar is het noodzakelijk dat we die excursie bij haar boeken, want anders zullen we dam in het geheel niet zien. En dat is nou juist wat we wel willen. Dit is de reden dat we deze trip überhaupt hebben geboekt. We zwichten en onderhandelen over de prijs, waardoor we uiteindelijk 125 RMB (€ 12,60) in plaats van 170 RMB (€ 17,17) per persoon overeen komen. Geen goede prijs blijken we te hebben betaald voor de bus van Yichang naar Wuhan.  Bij haar kun je deze kaartjes kopen voor 90 RMB (€ 9,10), terwijl wij er bij haar CITS collega in Chongqing 130 RMB (€ 13,13) hebben betaald. Helaas krijgen we geen geld terug, omdat we volgens haar kaartjes hebben voor de luxe en snelle bus. Deze bus zal speciaal op ons wachten in Yichang, het eindpunt van de boot, waar we ’s nachts zullen aankomen. Daarom ook hadden we ons transport na Yichang al in Chongqing geregeld. Naast de buskaartjes naar Wuhan hebben we ons tevens treinkaartjes van Wuhan naar Guilin laten aansmeren. Het idee is dat we worden afgezet in Wuhan, waar iemand zal staan wachten met onze treinkaartjes. Lekker naïef natuurlijk.

Het feest begint dat ook pas net. We zitten aan de voorzijde van het schip wanneer we de dam naderen. In tegenstelling tot wat ons iedere keer is voorgehouden, komen we pas laat op de avond aan bij de dam. We zien vooral veel lichten, zonder dat we het enorme gevaarte wat daar wordt beschenen kunnen onderscheiden. Het is inmiddels 21.00 uur wanneer we van de boot in een bus stappen. Dat is toch geen normale tijd meer voor een excursie! We moeten haasten, haasten, haasten! Vanuit de bus kunnen we in de verte de dam in z’n geheel zien. Met een lengte van 2.5 kilometer en een hoogte van 175 meter is het de grootste dam ter wereld. Het totale vermogen wordt 18 GW, en zal 85 terawattuur (85 miljard kWh) per jaar produceren, ongeveer 3% van het totale verbruik in China in 2006. In een land waar momenteel wekelijks een kolencentrale wordt opgeleverd, zijn alternatieve energiebronnen meer dan welkom. Voor China is deze dam daarnaast ook een enorm prestige project. China is terug en hoe!

We stoppen op een plek waarvandaan we van relatief korte afstand de dam kunnen bekijken. In het midden zijn de spuigaten zichtbaar. Met een ongelooflijk geweld komt het water daaruit spuiten. Er wordt ons geen tijd gegund om in alle rust onder de indruk te raken van deze ‘megastructure’. Met spoed worden we weer in de bus gedreven om door te rijden naar een volgend uitzichtpunt. Vanaf dat punt kunnen we de dam van een grotere afstand bekijken, evenals een interessante maquette. Buiten staat een grote fontein. De Chinezen laten zich weer massaal voor deze fontein vereeuwigen en schenken geen enkele aandacht aan de dam. Weer worden we gemaand tot spoed. We rijden verder de berg op. We verwachten dat we de dam nu van nabij gaan bekijken of dat we zelf met de bus op de dam gaan rijden. Maar er gebeurt iets vreselijks. We rijden de verkeerde kant op. De dam raakt uit het zicht en wij eindigen bij een paardenshow. We hebben een dure excursie geboekt om de dam te bezichtigen en in plaats daarvan gaan we naar een paardenshow. Wat heeft een bezoek aan de grootste dam ter wereld te maken met een paardenshow? What the fuck? Er is plotseling ook geen sprake meer van tijdsdruk. De show duurt twee tenenkrommende uren lang. Het publiek is enthousiast, behalve wij. Wij zijn totaal over de zeik. Het is al na middernacht als we weer teruggaan naar de haven, waar de boot zou moeten liggen. Er is alleen geen boot. Deze laat nog eens 2.00 uur op zich wachten. Uren die zich pijnlijk langzaam vullen. We kunnen op de kade voor 2 RMB een stoel huren, maar we voelen ons inmiddels zo hard genaaid dat we zelf daar niet meer aan mee willen doen. Volgens onze gids moeten we juist erg blij zijn; we hebben tenslotte precies hetzelfde gedaan als de Chinezen. Daar heeft ze wel een punt, maar dat is toch niet het punt dat we willen maken. We zijn opgelicht en hard ook, al meerdere dagen lang. We zijn er klaar mee en zij moet het ontgelden. Haar Engels valt daardoor terug naar een zeer bedenkelijk niveau, waardoor we net zo goed tegen een muur kunnen praten. Helaas wordt het alleen nog maar erger.

4.30 – China | De Driekloven

Van de Drieklovendam tot Chongqing, een afstand van meer dan 600 kilometer verderop, is de Jangtsekiang (Yangtze) eigenlijk één groot stuwmeer. Het water erin moet geleidelijk rijzen tot 175 meter boven de zeespiegel, 100 meter hoger dan vroeger. Nu schommelt het waterpeil nog rond de 135 meter, maar de bordjes met 175, het uiteindelijke peil, zijn onderweg al duidelijk te zien. De Driekloven zijn 70 miljoen jaar geleden ontstaan toen door tektonische beweging van de aardkorst twee gebergteketens tegen elkaar schoven. Het water zocht een uitweg en vond deze door diepe kloven uit te snijden in het zachte kalksteen. Er werd gevreesd dat de verhoging van het waterpeil de schoonheid van de kloven kapot zou maken Helaas varen we ’s nachts door, waardoor we niet alles van de Driekloven meekrijgen. ’s Ochtends in alle vroegte glijden we over het snelstromende gladde water van de rivier langs rotsen van meer dan 1.000 meter hoog. Bij deze hoogte maakt honderd meter minder niet zo’n groot verschil.

De verhoging van het waterpeil heeft het ook mogelijk gemaakt om allerlei zijrivieren comfortabel op te varen. De Shennong bijvoorbeeld, die we ’s middags met een kleinere boot opvaren. Het water is er groen en helder, een groot contract met het open riool dat de Yangtze is. Ook aan boord van deze kleinere boot zitten de Chinezen liever televisie te kijken dan dat ze zelfstandig naar buiten staren. Pas als de gids zegt dat er iets moois aankom, schieten ze voor maximaal 2 minuten naar buiten voor de dwangmatig geposeerde foto. Daarbij worden wij ruchtsichloss op zij geduwd. Veiligheidshalve blijven wij daarom aan boord bij de tweetal verplichte ‘shop-till-you-drop-stops’. Wat wij zien als meuk, wordt door de Chinezen gezien als de meest geweldige souvenirs om tuis de buurman de ogen mee te kunnen uitsteken.

Zowat zestien kilometer stroomopwaarts komen we in een dorp van de Tujia, de stam van de vroegere boottrekkers van de Yangtze. Ooit trokken ze met honderden schepen door de kloven van de hoofdstroom zelf. Nu zijn ze een toeristische attractie. Vroeger werkten ze volledig naakt, omdat het zo veel praktischer is om in en uit het water te springen dan almaar met natte kleren te zitten. Vooral toeristen hadden daar klachten over, de naaktheid is nu dus niet meer. Wij krijgen een reddingsvest om en moeten plaatsnemen in kleine boten gemaakt van bamboe. Al peddelend in de sampan varen we door de smalste en mooiste kloven. Tegen de steile rotswanden zien we nog net een paar apen wegschieten tussen de uitbundige groene vegetatie. Helaas is het niet mogelijk om van al dit moois te genieten. Stil is het hier namelijk echt niet. Wanneer twee met toeristen gevulde sampans elkaar passeren, schreeuwen de mannen als kleine kinderen naar elkaar. Ondertussen voeren ze een heus waterballet op, waarbij alles en iedereen in de sampan het moet ontgelden. Met regelmatige tussenpozen staan er ‘authentieke’ muzikanten in ‘authentieke klederdracht tussen het groen. Ze brengen ‘authentieke’ pling-plong muziek ten gehore, want dat is nou eenmaal wat je als Chinese toerist wilt zien en horen. Wij houden er een bijzondere bijsmaak aan over. Eigenlijk vinden we het vreselijk, maar het is ook wel weer bijzonder lachwekkend. Hoe kom je er bij om muzikanten in een afgelegen kloof te plaatsen?

4.29 – China | Het begin van het einde

In tegenstelling tot de meeste andere buitenlandse bezoekers, hebben we plaatsten aan boord van een boot voor Chinese toeristen. Met grote regelmaat zien we boten varen die zijn gevuld met blanken. Niet alleen hebben zij de hoofdprijs betaald, ook ervaren zij niet het China zoals wij dat ervaren. We vragen ons inmiddels wel af wie er beter af is. Voor de Chinezen lijken wij onderdeel uit te maken van de toeristische attractie waar ze aan deelnemen. Duw en trekwerk wordt niet geschuwd om ongevraagd foto’s van ons te maken. Helemaal bont wordt het wanneer er een Chinese ongevraagd bij Jeroen op schoot kruipt. Het is erg irritant gedrag. Het lijkt er bijna op alsof we de eerste blanken zijn die ze ooit hebben gezien. Als dat zo is moeten we natuurlijk niet zeuren. De eerste Chinees in Nederland werd waarschijnlijk net zo respectloos behandeld als wij nu. Het voordeel dat we gelukkig wel hebben is dat de Chinezen een bovengemiddeld kuddegedrag vertonen. De hele dag liggen ze in hun hut televisie te kijken. Tot dat een omroepbericht hen attendeert op een bijzonderheid. Dan komen ze massaal naar buiten om een verplichte serie plaatjes te schieten. Kritisch lijken ze daarbij niet te zijn: als de gids verteld dat er iets bijzonders is te zien en zolang je er als Chinees maar zelf opstaat, dan is de foto al geslaagd.

Als de Chinezen weer aan de buis zitten gekluisterd, kijken het handjevol westerse toeristen naar het voortglijdende landschap. Een landschap dat de littekens draagt van de nog enkele honderden kilometers verderop gelegen Drieklovendam. Enorme betonnen damwanden zijn tegen de steile hellingen geplaatst om erosie tegen te gaan.  Er staan grote borden die ons wijzen op de uiteindelijk hoogte van het water, ver boven het huidige waterniveau. Het gigantische stuwmeer is zich pas net aan het vullen. We passeren verlaten en in afbraak zijnde steden en wegen en landbouwgrond die in het water verdwijnen. Het water van de rivier heeft een chocolade bruine kleur van alle slib, zand en afval dat het vanaf de bron inmiddels al heeft verzameld. Daartussen drijven steeds groter wordende eilanden van afval: plastic, matrassen, kleding, we zien van alles. Dit stuwmeer in wording wordt nu al de grootste septic tank ter wereld genoemd, omdat je echt niet moet denken dat er al zo iets bestaat als rioolwaterzuivering. Ter herinnering: al het afvalwater van het stroomopwaarts gelegen Chongqing, de stad met 30 miljoen inwoners, gaat ongezuiverd de rivier in. Ook passeren we complete nieuwe steden vol uniforme hoogbouw. De dichte smog blijft tussen de bergen hangen die de rivier aan beide zijden begrenzen. Vanaf Chengdu hebben we de zon niet meer gezien. We beginnen ons langzaam een beeld te vormen van de vervuiling en vernietiging waar je over hoort en leest. Ook beginnen we ons eindelijk te beseffen dat het inderdaad wel eens zo kan zijn dat China 1,3 miljard inwoners heeft.

We stoppen erg vaak om de zoveelste tempel met de bijbehorende shops te bezoeken. Het lijkt wel of deze boottocht alleen daarvoor is bedoeld. De Chinezen hebben gelukkig allemaal haast en lopen met veel kabaal achter de vlaggetjes aan. Wil je enigszins kunnen genieten van de serene rust die een tempel naar onze mening zou moeten uitstralen, dan luidt het advies: blijf achter de massa! De opdringerige verkopers verkopen veel van hetzelfde en hanteren dezelfde strategie. ‘Hello’ zou een mooi merk zijn: ‘hello bag’, hello banana’, hello t-shirt’, ‘hello food’. ‘Hello, ga weg met die troep’. De uitdrukking ‘nee is nee’, is hier nog niet doorgedrongen. Helemaal erg wordt het wanneer ze ook nog eens aan je gaan zitten. Dan vraag je ook wel een beetje om wat verbale diarree van Haagse Floor. Dit leidt steevast tot het gewenste resultaat, maar netjes is het natuurlijk niet. Als de scheepstoeter gaat mogen we weer aan boord van de veilige boot. Zolang de televisie maar interessanter blijft dan het landschap is het daar heerlijk genieten van de rust.