Fietsen

Jeroen Kleiberg Madagascar

Madagaskar | Gestrand in het zand

Ploeterend door het rode mulle zand, proberen we ons door het dorp te worstelen waar we door een groeiende groep krijsende, cadeaus en bonbons eisende kinderplaag worden belaagd. Fietsen is onmogelijk door het losse zand. Tot grote hilariteit van de joelende kinderschare duwen en trekken we ons zwetend voort. Als Mette haar stuurtas opent om iets te pakken, is dat het signaal om in de aanval te gaan. In een flits zijn er minimaal 80 kinderhandjes in verdwenen. Er wordt geduwd en getrokken. Er worden rake klappen uitgedeeld. Allemaal willen ze cadeaus, maar die hebben we niet. We willen weg uit deze kinderhel. De zandbak wordt alleen maar dieper. We zijn gestrand. We geven ons gewonnen, we moeten terug.

Mette Janssen Madagascar
Fietsen over een vlakte vol wuivend geel hoog gras. Foto: Jeroen Kleiberg

Tot Ihosy fietsen we door een land vol mensen en terrassen met rijst. Daarna verandert het land. Na een laatste pittige klim, fietsen we met de wind in de rug over een uitgestrekte vlakte vol wuivend geel hoog gras onder een diepblauwe hemel. Op het vasteland van Afrika zou dit de plek zijn geweest voor grote beesten. Hier is helemaal niets! Maar zelfs in deze leegte, in dit landschap zonder bomen, lopen her en der wat mensen met bossen hout op hun hoofd. Kilometers hebben ze moeten lopen om weer een dag te kunnen koken. Langs de weg af en toe een groepje mensen, die geduldig wacht op een lift. Hoe gaan deze mensen met al hun bagage ooit passen in de overvolle taxi-brousses die ons passeren? Hoe zuidelijker we komen, hoe hoger het dak is volgeladen met bagage en beesten.

In deze regio geldt het stelen van zeboe als bewijs van mannelijkheid

Van het hoge plateau met vruchtbare rode aarde, dalen we door de graslanden van Madagaskar af naar het droge land. Hier geen rijst, maar maniok waar de mensen van leven. Kuddes met zeboe worden begeleid door mannen met geweren. In deze regio geldt het stelen van zeboe als bewijs van mannelijkheid. Een beetje huwelijkspartner heeft daarvoor ook in de bak gezeten. Hoe meer gestolen, hoe meer vrouwen je jezelf kunt veroorloven.

Tree Madagascar
Flora van Madagaskar. Foto: Jeroen Kleiberg

Ten oosten van Isalo is er een andere inkomstenbron: hier worden edelstenen (saffieren) gevonden. De prijs is hoog en daarom zijn hier gelukszoekers uit alle delen van de wereld neergestreken. Hier zien we de eerste machines die we in weken hebben gezien: meegebracht door de Chinezen en de Arabieren om de grote stenen op te graven. De Malagasy gebruiken hun blote handen voor het graven van diepe gaten om er aan touwen in af te zakken. Op zoek naar een steen om uit de armoede te komen.

Sapphire mining Madagascar
Op zoek naar een fortuin. Foto: Jeroen Kleiberg

De modder en de klei maken plaats voor roodbruin zand, waartussen hier en daar de eerste baobab is te ontdekken. Verspreid staan bomen met kronen als wortels en kromme stammen. Het is een land waarin we steeds meer cactussen zien. Elke plant lijkt hier prikkelbaar. Onder grote stenen leven slangen, schorpioenen en sissende kakkerlakken met prehistorische afmetingen. Hier geen kuddes zeboe, maar geiten die zich ontfermen over de stekelige ondergroei.

Village Madagascar
Huizen van riet en stro tussen vreemde bomen. Foto: Jeroen Kleiberg

De dorpen met lemen huizen van eerder zijn verdwenen. Hier bestaan de dorpen uit groepjes huizen van riet en stro met daartussen een stralend witte kerk en af en toe een moskee. Elk dorp barst uit haar voegen van de vele kinderen die er wonen. Allemaal schreeuwen ze ‘salut vazaha’ in plaats van het ‘bonjour vazaha’ dat we eerder hoorden. De kinderen lijken te denken dat we ‘madame bonbon’ en ‘monsieur cadeau’ heten. Bonbon en cadeau groeten vrolijk terug.

Een stoere zwarte man omwikkeld met een roze Hello Kitty deken is geen ongewoon gezicht

Minimaal de helft van de bevolking loopt in het oranje T-shirt met de beeltenis van de kandidaat die in januari de presidentsverkiezingen heeft gewonnen. Bij gebrek aan jassen wikkelen de mensen zich in dekens als het buiten nog fris is. Een stoere zwarte man omwikkeld met een roze Hello Kitty deken is geen ongewoon gezicht. Veel vrouwen hebben hun gezichten met modder ingesmeerd als bescherming tegen de zon, soms voorzien van een artistiek motief.

Mette Janssen Madagascar
Fietsen over zanderige wegen. Foto: Jeroen Kleiberg

Na de ruim 1.000 kilometer die we hebben afgelegd om van Tana naar Tulear aan de Indische Oceaan te komen is het tijd om het wat rustiger aan te doen. Al fietsend door Madagaskar zijn we gestuit op een paar problemen waar we geen rekening mee hebben gehouden. Kamperen is hier bijna niet te doen vanwege de mensen die overal lijken te wonen. Fietsen in het donker is nooit een goed idee, maar in dit land simpelweg onverstandig vanwege de reële kans op berovingen. Helaas naderen we op het zuidelijk halfrond de kortste dag van het jaar, wat betekent dat we maximaal 10 uur hebben om van het ene naar het andere hotel te fietsen; regelmatig een afstand van meer dan 90 km. Met al het reliëf en het beperkte daglicht is dat vaak een uitdaging. Aan de kust hopen we het nu wat rustiger aan te doen. Met kortere etappes door gebieden met minder mensen. Maar helaas strandt onze eerste poging terwijl we worden belaagd door honderd kinderen die iets van ons willen: ‘Donnez moi un cadeau!’

Jeroen Kleiberg Cuba

Cuba | Vamos a la playa

Je bent niet in Cuba geweest als je niet in een klassieke Amerikaanse auto hebt gereden. We zijn dan ook erg tevreden als onze taxi naar Trinidad een roze Ford Fairlaine uit 1956 blijkt te zijn. Groot genoeg om een voetbalelftal mee te verplaatsen, ruim genoeg voor onze entourage. De fietsen worden op de imperiaal gebonden, de rode en gele fietstassen krijgen een plek in de kofferbak. Wij nemen plaats op de geplastificeerde blauwe banken, waar we lekker aan blijven plakken.

Read More
Ossenkar Cuba

Cuba | Land van de contrasten

Fietsen in Cuba stelt ons voor een aantal uitdagingen. Idealiter stappen we elke ochtend zo vroeg mogelijk op de fiets. Als het buiten nog fris en koel is. Helaas zijn de tropische dagen maar kort. Pas om zeven uur is het licht en vaak kunnen we niet eerder dan half acht of acht uur ontbijten. Rond het middaguur is de tropische hitte als een verstikkende deken neergedaald en zijn we toe aan een pauze. Het liefste zouden we nu op een terras afkoelen met een ijskoud drankje. Maar er zijn geen terrasjes. Een siësta aan een klein riviertje klinkt idyllisch, maar dat is het door de vele muggen niet. Winkels zijn er niet. Kraampjes langs de weg met fruit of koele drankjes ontbreken. Drinkwater is bijna nergens te krijgen en daarom desinfecteren we het kraanwater. De chloorsmaak verdrijven we met poeder dat smaakt naar meloen, sinaasappel of citroen. Read More

Cuba | Back to the sixties

Het is een bijzondere ervaring om door Havana te struinen. Felrode Pontiacs en hemelblauwe Chevrolets staan te glimmen tussen half of volledig ingestorte koloniale gebouwen langs lange rechte wegen. Lada’s in pasteltinten rijden door straten vol gaten. Door de smalle straten echoën de geluiden van een stad die leeft. Mensen lachen en mensen praten. Het leven wordt op straat geleefd. Kinderen spelen honkbal en knikkeren tussen gele, rode en blauwe auto’s, jongeren hangen rond met muziek uit een gettoblaster. Bij ons verleden tijd, hier nog hoe het gaat. Read More

Fietser op het Let de Stigterpad

Nederland | Let de Stigterpad

Rode, gele en oranje bladeren dwarrelen naar beneden. Soms maar enkele, maar na een zachte windvlaag met een heleboel tegelijk. Op de grond ligt een dikke laag van bruin verkleurende bladeren. Het fietspad is grotendeels onzichtbaar door het laagje dat er op is neergekomen. Een aantal keren zie ik een bocht aan voor een stuk bos of andersom. Dan zakt mijn voorwiel tot de as weg in de zachte bladerdeken. Ik krijg zin om te gaan liggen en me toe te dekken met een laagje herfstbladeren om dan in slaap te vallen. Zo moet het voelen voor een dier dat zich klaarmaakt voor een weldiende winterslaap. Dat moment lijkt op deze zonovergoten novemberdag nog erg ver weg. Read More

Kazachstan | Feestverlichting

In Astana hebben ze de feestverlichting aangezet. Er is dan ook heel wat te vieren. Sinds april heb ik bijna 10.000 kilometer fietsend afgelegd om hier te komen. Ik ben door eindeloze woestijnen gekomen en over afgelegen hoogvlaktes gefietst. Ik heb indrukwekkende bergen gezien en hoge passen overwonnen. Ik heb regen, hitte, kou en wind doorstaan en genoten van de vele mooie dagen met diepblauwe luchten. Ik was alleen, maar eenzaam heb ik mij bijna nooit gevoeld. Ik heb vele kleurrijke en interessante mensen ontmoet, ontelbare kopjes thee gedronken en nog veel meer handen geschud.

Read More

Kazachstan | Zadelpijn

Waar ben ik eigenlijk mee bezig? Waarom ben ik hier aan het fietsen? Vind ik dit nog wel leuk? Deze vragen schieten door mijn hoofd als ik mij door het monotone Kazachstan trap. Met de wind in de rug is het alleen maar genieten. Van het goudgele landschap dat eindeloos golft van horizon naar horizon en waarvan de kleur langzaam naar groen verschuift naarmate ik noordelijker kom. Maar de combinatie van tegenwind, slecht wegdek, zadelpijn en vrachtwagens is bijzonder slecht voor mijn moreel.

Read More

Kazachstan | Kilometers vreten

Met een wazig gevoel in mijn hoofd word ik langzaam wakker. Ik doe een aantal pogingen om mijn ogen te openen en langzaam maar zeker krijgt mijn wereld weer betekenis. Ik lig in een bed onder een dunne deken met een motief van roze rozen en een logo van Chanel. Ik herinner me weer dat ik gisteren na een lange fietsdag door de bergen, vermoeid maar tevreden in een toeristische enclave aan een mooi meer terecht was gekomen. Het is voor het eerst dat ze hier een fietstoerist zien en dat moet natuurlijk worden gevierd.

Read More
An orange sun lights the evening sky above Almaty

Kazachstan | Burgers en bier

Fietsers moeten goed eten. Ik ben geen uitzondering. In Almaty ben ik in luilekkerland aangekomen. Langs de groene brede straten vind ik een ontelbaar aantal restaurants en cafés. Vaak met een schaduwrijk terras. De afgelopen maanden was ik al blij met iets anders dan pasta met tonijn of kebab. In Almaty kan ik Mexicaans, Vietnamees, Italiaans of Kazachs eten. De keuze is hier reuze. Maar eigenlijk hoef ik niet te kiezen. Mijn oog is gevallen op de vele hamburgerrestaurants. Ik eet wit, bruin of zwart brood met een enkele burger, dubbele burger, een spicy burger of een burger met champignonsaus. De hamburgers eet ik met zwarte latex handschoenen, want zo heurt het hier. Als toetje drink ik milkshakes uit bekers met een grote M of drink ik cappuccino met een dun laagje kaneel en een cheesecake er bij. Ook eet ik schepijs, softijs en ijs op stokjes. Het leven van een fietser is bijzonder aangenaam in Almaty.

Read More
Cyclist on an unpaved road in the Tian Shan Mountains of eastern Kyrgyzstan

Kyrgystan | Wegen zonder auto’s

Vandaag ben ik jarig. Daarom draai ik me een nog een keer lekker om als ik om 6.00 uur wakker word. Maar niet voor lang. 15 minuten later word ik ruw gewekt door slagregen op mijn tent. Met zo’n kabaal valt niet verder te slapen. Als ik mijn tent voorzichtig open rits voor een korte inspectie, wordt mijn bange vermoeden bevestigd. Voor mijn verjaardag had ik mij zelf nog een mooi rondje bergen cadeau gedaan voordat ik naar Kazachstan afreis. Daarom bevind ik mij nu weer op ruim 3.000 meter hoogte en werd ik gisteren nog omringt door de gletsjers van de Tian Shan (Hemelse Bergen) en had ik zelfs zicht op de witte piramide van de 7.010 meter hoge Khan Tengri (Sky Ruler).

Read More

Tadzjikistan | Into the wild

Behaaglijk lig ik onder een dikke Micky Mouse deken in mijn eigen yurt op de Pamir hoogvlakte. Mijn gastvrouw heeft deze speciaal gekozen uit de dikke stapel dekens die in een hoek van de yurt liggen opgestapeld. Ondanks de kachel die flink is opgestookt met yak poep, is ze bang dat ik het koud ga krijgen. Voor de zekerheid legt ze daarom nog een paar extra dekens naast me neer. Even ben ik bang dat ze bij me wil komen liggen om me op te warmen. Dat zou een beetje gek zijn, want zo koud is het helemaal niet. Buiten hoor ik de yaks tevreden knorren, maar misschien is het wel haar echtgenoot die in de andere yurt op haar ligt te wachten. Gelukkig laat ze mij al snel alleen om de warmte van haar man op te zoeken, zodat ik tevreden en in alle rust mijn avonturen in de wildernis van Tadzjikistan nog eens kan herbeleven.

Read More